Loopgravenoorlog


naar startpagina
naar documenten

De dood als zaaier
aan het
westelijk front


Albert Hahn in de Notenkraker, 6 april 1918

They shall grow not old,
as we that are left grow old.
Age shall not weary them,
nor the years condemn.

At the going down of the sun,
and in the morning

we will remember them.

Yperiet

‘s avonds laat
vult een mist
de vallei
zonder te beseffen
verstikt hij ons
als een duistere macht
op de velden
liggen onze lijken
en onder het gras
een bruine aarde.

Jan Theuninck

 

 

tussen taal en beeld




Een granaat uit de eerste wereldoorlog,
afgeschoten uit de loop van de T9199, een tuig dat oogt als een speelgoedtankje



Na de oogst

als de oogst is binnengehaald
en de kluiten aarde
geordend worden
voor het nieuw gewas
blijven de voren van de loopgraven
en de granaten
die de dood zaaiden
over de akkers
in het Westland
van Vlaanderen

Henk van Faassen

Tyne Cot

when you left
for the front
you were
living heroes
and now
you’re on top
of the hill
where only
poppies
blow..........

toen jullie
naar het front
trokken
waren jullie
levende helden
en nu
liggen jullie
op de heuvel
waar alleen
papavers bloeien

Jan Theuninck

naar boven


Overlevenden van WOI
zijn er niet veel meer

Boeren in Vlaanderen
graven nog regelmatig
de geroeste getuigen van de dood op.
Ze zijn druk bezig de akkers te ploegen
om voedsel voor de levenden
te planten.

Op 22 april 1915 werden de eerste aanvallen met chloorgas ingezet te Boezinge, de plaats waar McCrae als arts frontdienst verrichtte. Diep onder de indruk van de gebeurtenissen schreef hij op 3 mei dit gedicht.

In Flanders Fields
In Flanders fields the poppies blow
Between the crosses, row on row
That mark our place; and in the sky
The larks, still bravely singing, fly
Scarce heard amid the guns below.

We are the Dead. Short days ago
We lived, felt dawn, saw sunset glow,
Loved and were loved, and now we lie
In Flanders fields.

Take up our quarrel with the foe:
To you from failing hands we throw
The torch; be yours to hold it high.
If ye break faith with us who die
We shall not sleep, though poppies grow
In Flanders fields.

John McCrae (1872-1918)

 





Op 7 december 2007 werd Lazare Ponticelli 110 jaar oud. De laatste Franse veteraan van de Eerste Wereldoorlog is nu overleden. Toen La Grande Guerre uitbrak, werkte Ponticelli , die eigenlijk geen fransman is, maar in de Italiaanse Apennijnen geboren is, in Parijs als krantenbezorger en schoorsteenveger. Hij ging voor de Fransen vechten omdat Frankrijk hem als kind had opgenomen.



Elk jaar wordt met kransen en toespraken de slachting van 1914-1918 herdacht.
La Grande Guerre houdt zijn kameraden voor eeuwig vast maar Ponticelli maakt de oorlog tot een kruimel in zijn eigen geschiedenis, gewoon vier moeilijke jaren uit een ver verleden.
Naarmate de doden langer dood zijn, worden de overlevenden belangrijker.


De laatste Pool die nog heeft meevochten in de Eerste Wereldoorlog is op 105-jarige leeftijd overleden. Op 10 november 1918 vocht Stanislaw Wycech voor het eerst mee. Hij moest Duitse legereenheden ontwapenen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte Wycech opnieuw als koerier voor het verzet. In 1944 vocht hij mee tegen nazi-Duitsland.


In de VS is Frank Buckles "the last living doughboy from World War I" Hij is nu 107 en ging als 19 jarige in the US Army.
Erich Kaestner was ook 107 toen hij januari 2008 overleden is. Omdat hij in dienst van het leger van Keizer Wilhelm I was heeft hij geen staatsbegrafenis gekregen. Het verleden moet maar vergeten worden als je aan de kant van de verliezers hebt gestreden.


In Engeland zijn
nog drie veteranen

over

Intussen
zijn
de atoombom
napalm
bermbommen
in smerige oorlogen
er nog
steeds

 

 

 

omhoog >>
vervolg >>