tussen taal en beeld






Op de fiets:

Het ruisen van de ketting
met het zoeven van de banden
het klamme zweet op de huid
zo vliegt het wegdek onderuit.
Met volle bepakking
zowel voor- als achterop,
aan het stuur een tas met kaart.
Zo reist een randonneur
door veld en bos en wei.


Op een voettocht:
De markering van de paden is afhankelijk van de inzichten van de markeerders.
Hoewel de hoogtelijnen een beeld van een berg te zien geven is het pad, met alle losse stenen of ondoordringbare varens, anders dan een rode lijn op een kaart.

Op de boot naar Engeland
In dit land noemen ze een gewone fiets een 'Pushbike', ik begin te begrijpen waarom als ik in Schotland tussen de schapen over de heuvels klim.

Op veerboot en vissersboot:

Niet op de gebruikelijke manier vanaf het vasteland naar een eiland van je keuze, maar van Texel tot Schiermonnikoog van eiland naar eiland in een ander vaartuig.

Op weg naar bezienswaardigs
Bijvoorbeeld de Sagrada Familia Barcelona. Een grote constructie werkplaats waar mannetjes met veel geduld mozaÔekjes metselen en gipsen modellen maken. Pilaren als bomen in een bos.





 

 

 

de reis begint ergens






Op een topografische kaart:

volg ik de wegen en paden met een beeld van het landschap in mijn geheugen.



In mijn tent is mijn rustplaats
De kampeerplek is zoals die moet zijn, een weilandje tussen opgestapelde stenen muren. De zee vlak bij, de wind om je oren. Geen caravan of bungalowtent in de buurt.


Op de piste In de Sahara
Bijna onbegrijpelijk, maar onder het zand van de TademaÔt vlakte is water te vinden.

Op de weg met opgestoken duim
Naar IsraŽl liften, helemaal over land, moet mogelijk zijn. Mijn visum staat op een separaat document. Op deze manier hoop ik geen moeilijkheden te krijgen.

Omhoog in een andere lift
Een knus kamertje met glanzend gelakte houten betimmering brengt me omhoog en ik hoop vandaar verder te kunnen gaan om mezelf een vermoeiende klim naar Santa Justa Lissabon te kunnen besparen.

Op weg naar de stoelen in Hellas
Het is donker als ik op Mytilini airport land. Uitstappen in een stinkende oliewalm afkomstig van het vliegtuig en de busshuttle. Omdat ik mijn bagage in de cabine meenam kan ik zonder meer in een taxi stappen, dat wil zeggen nadat iemand de sleutel van de uitgang van het vliegveld gevonden heeft
.


 


De weg die de woestijn in gaat.
Een kleed neerleggen en thee schenken.
De horizon trilt zonder kleur of lijn. De hitte golft over de grond.



Vulkanische massieven, granietblokken. Dood land als een stuk van een gevallen komeet.
Basaltblokken, guelta's, kleine meren in ravijnen.Tammanranset, een nomadenstad waarvan het aantal inwoners iedere dag verandert. Er zijn wel tomaten op de markt en kinderen met lippen vol vliegen


op weg naar Tamanrasset
1972


Een militaire tankwagen zal ons water aanbieden


Bijna onbegrijpelijk, maar onder het zand van de Tademaït vlakte is water te vinden.


Er is een klein Touareg kamp onder een tamarinde

Er zijn witte, bruine of bijna zwarte camels. Soms heeft de zon dezelfde kleur als de aarde. Een vochtige guerba, een geitenhuid vol water hangt aan de bumper van de 2CV.

Het zand dat altijd bezig is.


liften naar Israël
1958


Masadah

De staat Israël bestaat tien jaar
Het is een goed besluit naar het land te liften om te kijken hoe de kinderen in een kibbutz tekenen en schilderen.


Alexandra Winocur, 7 jaar , Israël

Naar Israël liften, helemaal over land, moet mogelijk zijn.
Mijn visum staat op een separaat document. Op deze manier hoop ik geen moeilijkheden te krijgen als ik door Syrië en Jordanië wil reizen.
De Israëli's zullen me er bij de Mandelbaumgate wel door laten gaan.
Het consulaat kijkt er niet van op dat ik dat zo wil, er zijn meer reizigers die liever geen Israëlisch stempel in hun paspoort hebben.

Veel geld heb ik niet om uit te geven
Financieel zal ik het moeten hebben van gunstige wisselkoersen op de zwarte markt bij de grensplaatsen.
Jammer genoeg is het niet mogelijk in Nederland aan dollars te komen. Dollars zijn de harde valuta en ik neem ze liever mee dan travellercheques die ik alleen officieel in kan wisselen.
Het gevaar van beroving moet ik maar op de koop toe nemen.

Ontmoeting met Dan Hoffner
Mordechai Ardon is verbonden aan het Ministerie van Onderwijs en Cultuur. Hij zal me in contact brengen met de schilder Dan Hoffner.
Die is in Leipzig geboren en emigreerde in 1936 naar Israël. Hij studeerde aan de Bezalel kunstschool in Jeruzalem waar hij later directeur van werd. Hij veranderde de school in een echte kunstacademie. .

Musea in Tel Aviv en Jeruzalem

Er hangen oude Hollandse meesters, Vermeer, Maris, Israëls, maar ook Epstein, Monet, Utrillo, Rodin en natuurlijk Chagall.
Ter gelegenheid van het 10 jarig bestaan van de staat Israël exposeren de meeste Israëlische schilders er. Een goed overzicht van wat er in relatie tot de opbouw van een nieuw land gemaakt wordt.
Ook in Jeruzalem een grote overzicht tentoonstelling. Jammer genoeg is dat een teleurstellend rommelig geheel van kris kras opgehangen werken in loodsachtige ruimten.



Hitch hiking by air from Eilat
Ik probeer met een vrachtvliegtuig mee te liften.
Ik zie er een paar staan op de airstrip vlak bij de stad. Het heeft niets van een luchthaven en er is zelfs geen passagiersgebouwtje. Alleen een primitief verkeersleidingshokje met een slappe luchtzak..
Bij de vrachttoestellen is niemand te bekennen. Een piloot van een DC6 belooft dat ik mee mag als er 10 minuten voor vertrek nog een stoel vrij is.
Ze vergeten naar een ticket of zo te vragen zodat ik voor het eerst en waarschijnlijk het laatst van mijn leven met een vliegtuig lift.
De vliegtocht duurt een uur en tien minuten. Ik kan heel duidelijk de weg en zelfs de benzinepomp zien waar mijn moeizame lifttocht op de heenweg langs ging. Nu gaat het comfortabel en dat is dat.

lees meer over een reis met opgeheven duim




Bern

Bern
Het liften naar Luzern gaat een beetje stroef, maar dat geeft niet. Twee meiden geven me de raad een beetje verderop te gaan staan. Het blijken hoertjes te zijn die last van mijn aanwezigheid hebben.



Efzondi
Het liften lukt niet. In de blakende zon loop ik een kleine twintig kilometer. Als ik eindelijk een dorp bereik is al mijn energie op. In een kafana eet ik gebakken kaas en drink er bier bij.



Bushalte Istanbul


Istanbul
De koers in Griekenland is beter dan in Turkije, heb ik van een Deense vriend geleerd. 16 lira voor een dollar tegen 3 of 4 in Turkije zelf. Na het koffiedrinken met mierzoete baklava begint de tocht van Alexandroupoli naar Istanbul. Tot de grens zijn het afschuwelijke wegen over een naargeestige vlakte.




Belangstelling voor de invasie van de Amerikaanse mariniers

Mariniers op het strand

Als ik in de Turkse havenstad Mersin een visum voor Syrië en Libanon probeer te krijgen, lukt dat niet.De politieke situatie in de regio is behoorlijk gespannen en de grens blijft voorlopig dicht.


Metaplet / crèche

Vanaf hun geboorte worden de kinderen in een speciaal huis onder verzorging van een zogenoemde Metaplet geplaatst.
Moeders geven ze nog wel borstvoeding maar verder zaten ze in groepjes van zes kinderen bij elkaar.
Tussen het avondeten en bedtijd was er het 'Love hour' waarin de ouders de kinderen bij zich hadden.





West Vlaanderen waar regen de militaire dodenakkers nog droever maakt dan ze al zijn.


De paden zijn gezien op de kaart 2000

De route is uitgezet en alles kan beginnen.
De werkelijkheid is anders, komt niet overeen met de nauwkeurigheid van de topografie.
Paden leven, verplaatsen zich als er een bron de grond doorbreekt.
Iedere wandelaar kiest een eigen route om de waterplek heen.
Na verloop van tijd is het pad verlegd.

Mijn pad door het droeve landschap
De weg loopt omhoog. Ik moet op de trappers van mijn fiets gaan staan om boven te komen. Op de top van de heuvel staat een beeld van een wijzende vrouw. Ik volg met mijn blik de wijzende hand en ontdek, half verscholen achter bosjes, een begraafplaats. In de graven liggen de slachtoffers van WOII.
Het is doodstil, alleen een zuchtje wind beweegt de bladeren.
Ik pak mijn fiets en suis de berg af.




Lesvos Hellas Kafaneio



Ik behoor op een wrakke stoel te zitten

Tussen de oudere heren die op het plein kletsen. Waarover ze het eindeloos hebben blijft voor mij een raadsel. Politieke rituelen.
Ze kennen elkaar al zo lang, ze zitten er iedere dag. Alle gesprekken moeten wel eens opgedroogd zijn, maar niets is minder waar. Af en toe laaien de stemmen zelf op als ware het een heuse ruzie, maar er zijn geen verkiezingen, dus er is nauwelijks iets om je over op te winden. Dan maar een beetje met je kralen slingeren.


De mannen schuiven hun stoelen recht
Op het gesleten tafeloppervlak blijven de lege waterglazen, de kopjes met koffieprut en de schoongelikte jamlepeltjes, achter.
De patroon van het koffiehuis leunt in de deuropening.

lees meer over stoelen overal ter wereld



die stoel
op de meeste plekken
waar stoelen staan
zijn ook mensen
ze zitten daar
samen rond een tafel
praten over wat ze meemaken
eten en drinken

soms staat een stoel apart
in een lege ruimte
iemand rust daar uit en
denkt over wat geweest is
die stoel
draagt dan de gedachten

vier poten
een plek voor je zitvlak
een steun voor je rug
ook die ene stoel
waarop je je lekker voelt
een rustpunt
op je zoektocht
naar iets als geluk
die stoel


   

 

te voet

Langs de rood-witte merktekens van de Sentiers de Grande Randonnée

De markering van de paden is afhankelijk van de inzichten van de markeerders.
Hoewel de hoogtelijnen een beeld van een berg te zien geven is het pad, met alle losse stenen of ondoordringbare varens, anders dan een rode lijn op een kaart.
De paden kunnen goed begaanbaar zijn, prettig om onze voeten op neer te zetten.
Maar vaker vijandig, smal met afgebrokkelde randen of morsig met vette waterachtige kleipollen.


Wegen op de kaart onbegaanbaar

Ze blijken in werkelijkheid met gemak te kunnen begaan. Routes die topografisch een makkie lijken zijn overwoekerd door een vegetatie die ons danig dwars kan zitten.

De weg omhoog
Hij voert in principe naar het onbekende. Een nog nooit gezien uitzicht, de nog niet betreden top. De weg omlaag heeft bekendheid, alles is al vanaf de top gezien.
De loop der paden zijn geen geheim meer.

 



Lapland 1978

Lopers hebben een weg af te leggen
Omhoog en onherroepelijk ook weer een route omlaag. Wankele bruggen overspannen wilde stromen.
Iedere richting heeft eigen genietingen en ontberingen.
Er is de regen en sneeuw afgewisseld door een alles bestralende zon die behalve ons pad ook onze hersenpan beschijnt.
Maar aan de top is er de wind die verkoeling brengt.


lees meer over Lapland te voet


De nacht op de berg

Ik ben klaar voor de tocht naar de berg.
Welke berg? Ik weet het niet precies. Het is heerlijk om vroeg in de koelte op pad te gaan.

Alle reizigers zijn nog in diepe slaap. Zelfs de Grieken zijn nog niet overal te zien.
Ik heb weinig voedsel bij me, maar ik vertrouw erop dat ik het op weg naar de berg wel zal kunnen vinden.


De tocht is goed.
De dalen en bergen wisselen elkaar af. Ze zien er steeds anders uit.
De dorpen zijn in diepe rust, sommige geheel verlaten.

De berg is er nog niet.
Ik kom langs bronnen, ik weet dat het water uit de berg afkomstig is.

Gianichigorion op de Pelopponesos 1979

Het kamp ligt in een kleine vallei achter de zee. De heuvels zijn begroeid met laag naaldhout. Tussen de zee en de vallei staan struiken met taaie bladeren en riet.
De Luchtbus staat onder de enige grote loofboom aan de rand van het gebied. Daar is ook de keukentent en er is een eetplek gemaakt. Het is een laag groot tafelblad gemaakt van oude deuren. In het kamp wordt steeds lekker gekookt. Er zijn kookploegen samengesteld die eens in de tien dagen werken.


De mensen die nu al zo'n drie maanden onderweg zijn vertonen een soort geprikkeldheid die ik zelf niet ken. Er zijn voortdurend dingen die aan elkaar uitgelegd moeten worden.


De kern van het Amsterdams Ballon Gezelschap voor de 'Luchtbus'

lees meer over het Amsterdams Ballon Gezelschap

Zen en de kunst van het uitgraven van een Luchtbus



Candolim India, lente 1980

Toen de reizigers uitgerust waren van de vermoeienissen die de reizen onder de zon met zich mee brachten en toen ze klaar waren met het nadenken over de aard der dingen, de gebeurtenissen om hen heen en de verhoudingen tot elkaar, gingen ze op een vrijdag op pad.
Zo was het wat de reizigers dachten dat moest gebeuren, maar de werkelijkheid is vaak anders.

Het vertrek van een Luchtbus
Het woonvoertuig van het Amsterdams Ballon Gezelschap en de zetel van de Royal Dutch Eclipse Club heeft veel voeten in de aarde.
Geloop en gedoe binnen en buiten de bus. Het vastschroeven van de Indiase rijwielen die als reddingboten aan davits achter aan de bus hangen.

Het is niet gemakkelijk om weer op reis te gaan
De reizigers proberen weg te komen uit Candolim, waar ze al meer dan een week tussen de palmen en in de schaduw van een geweldige plataan staan waarvan de dorpsbewoners vertellen dat er beslist een cobra woont en dat het raadzaam is deze Kingcobra te vriend te houden. Is die immers niet machtig genoeg de Luchtbus vast te houden?

Alle dingen hebben hun tijd nodig
De met een nieuw loopvlak beplakte band blijft langer bij de bandenman plakken. De politie neemt wat meer tijd voor het verlengen van onze visa. Het duurt langer om de formulieren in te vullen als er vier kopieën op één vel naast elkaar geplaatst zijn. De vragen daarop gesteld verlangen een gecompliceerd antwoord.

Maar dan klinkt het geluid van de startende dieselmotor
Twee minuten om adem te halen en de bus zijn metalen longen te laten vullen met de atmosferen die nodig zijn om versnellingen, remmen, deuren en claxons te laten werken. Twee minuten voordat de druk opgebouwd is. Twee minuten die ook nodig zijn bij ingewikkelde achteruit manoeuvres, waarbij veel perslucht verbruikende handelingen verricht worden.
Als dan de versnelling in zijn achteruit gezet is blijkt dat er geen beweging in de bus komt.
Waar de reizigers niet op gerekend hadden is gebeurd.

We zitten vast in het zand

Daar staan we, ongeveer anderhalve meter terzijde van een weg in aanleg.
Die weg wordt aangelegd met een roodachtig lavasteen dat door vele vrouwen, met mandjes op hun hoofd, aangedragen wordt. Een weg die er uitziet als een pokdalige puzzel van steenblokken. Een weg die we graag willen berijden.


lees verder over Zen en de luchtbus



East Fringle

Pushbike 1984


Culcombe farm Monksilver Somerset

Het is voor Engelse begrippen erg heet
Ik berg mijn etensspullen onder een steen bij het riviertje naast mijn tent. Een onweersbui veranderde het lieve riviertje in een woeste bruine stroom. Alles wordt meegesleurd, zoals mijn boterdoos met kaas er in, een fles limonadesiroop, een yoghurtje, twee blikjes bier en een veldfles. Na een intensieve zoektocht toen de bui over was vond ik alles stroomafwaarts weer terug. Behalve de twee blikjes bier.
Iedere keer als ik langs de forellenkwekerij kom denk ik dat de vissen vreemd opgekeken hebben toen de blikjes langskwamen.
In diezelfde bui verloor de boer 35 schapen. Ze braken los en verdwenen in de omringende bossen. Een avond ervoor had ik al groen oplichtende ogen van één of ander roofdier gezien. Volgens The Times is er ook een schaapverscheurende hond in de buurt gesignaleerd.
De stomme schapen blijven maar blèren en af en toe hoesten ze als oude mannetjes. De vijf grazende rammen maken, als ik voorbij kom, een borrelend geluid als van een riool.

De wilde paarden lopen midden op de weg en doen geen stap opzij als auto's of bussen aan komen stormen. Maar voor een fietser, met fietstassen voor en achter, slaan ze op hol.

In dit land noemen ze een gewone fiets een 'Pushbike', ik begin te begrijpen waarom.



Spaken die niet tegen 'potholes'
kunnen

Vlak voor het einddoel van de tweede etappe opnieuw een lekke band. Een nietje maakte twee gaatjes naast elkaar. Een band plakken in de regen is moeilijk, twee gaatjes naast elkaar repareren is onmogelijk.
Ik probeer het in de beschutting van een portiek van een woonhuis. Een oude dame vertrouwt het niet en wil mij naar de buren sturen. De reparatie lukt niet en de reserve binnenband heeft een te dik ventiel voor de opening in de velg. Er zit niets anders op dan naar het volgend dorp te lopen, waar volgens de cartograaf een fietsenmaker is. Drie kilometer naar het dorp en nog eens twee kilometer naar een industrieterrein buiten het dorp waar de fietsenmaker zit. Ik moet lang wachten op een sukkel die een mountainbike aan het aanschaffen is en niet kan beslissen. Maar dan krijg ik twee stel verse, naar rubber ruikende, banden. Daarmee moet Bern te bereiken zijn
.

 

Verre heuvels en dichte bossen
Daartussen en kronkelend en kruimelig pad.
Een kanaal als een strakke rechte lijn getrokken. Sluizen waarin plezierboten omhoog en omlaag geschut worden. Het fietspad naast het kanaal, fietsers hoeven niet geschut te worden. Soms raakt het kanaal los van de omgeving als het door een meer gaat. Op verschillende plaatsen gaan de scheepjes van het meer onder het aquaduct van het kanaal door. Het zal te moeilijk zijn op het andere manier het hoogteverschil tussen meer en kanaal te regelen.



Stille dorpen liggen op een heuvel met de torenspits als hoogste punt, of in het dal zonder kerk als herkenningsteken.
De wijngaarden zijn met een akelige preciezie aangelegd. De stammen netjes opgebonden op een rij. Ertussen het fietspad, even recht en opgeruimd. De geur van chemische middelen doet volgens mij de kwaliteit van de wijn niet goed.

De oevers van de rivieren zijn soms zo sterk begroeid dat alleen het watergeluid verraad dat er een is. Droge hete bergpaden afgewisseld door klam vochtige bossen.

In de stadjes, waar de wijnverkopers het voor het zeggen hebben, moet de wijn van de streek van iedere wijngaard geproefd worden. De toeristen drommen om de fontein op het pleintje bij de kerk.

Eindeloze maisvelden en korenvelden pas geoogst. Eindeloze grasvelden zonder dieren.

Op onbereikare plekken op de rotsen staan de roversburchten.
Afmattende bergwegen op weg naar de bergpassen langs lieflijke weiden en donkere bossen.
Een col met de weg er naar toe bedwing ik als een langlaufer zonder sneeuw. Met lange trage trappen op het pedaal worstel ik omhoog.
Mijn zweetdruppels verhinderen er een goed zicht op het landschap.

 

Omgeven door Belgische strijkage dineer ik aan boord van de Prins Albert.
Tegenover mij zit een Duits mevrouwtje met een slecht zittend gebit, ze kan heel goed “thank you very much” zeggen.
Mijn reis naar Great Britain is begonnen.

The morning coffee.
Voor en door dames. De hele sfeer van een deftige salon is overgeplaatst naar een donker winkeltje.
Niets mag op een bar of iets dergelijks lijken. In de etalage deftige planten met daartussen een kleine aankondiging dat de dames gasten willen ontvangen met schalen vol prachtige taartjes.
De dames zijn, ook op deze doordeweekse dag, zondags aangekleed. Dat is maar goed ook want ze komen in elk geval de dominee tegen. Hij bedankt de dames omstandig voor hun goede werken, zoals het schikken van bloemen in de kerk. De vicar heeft al een stapel aanplakbiljetten onder de arm om de volgende sociale gebeurtenis in de kerk aan te kondigen.

Tussen de dames zit ik als fietser in mijn korte broek, verwaaide haren, vieze nagels, duidelijk bezweet ruikend. Ik word gedoogd en krijg dezelfde behandeling als alle deftige dames, compleet met het tere servies en de servetjes.

Stonehenge 1984

Tweehonderd toeristen en ik kijken naar stenen die tweeduizend jaar voor Christus overeind gezet zijn. Er wordt nog steeds geofferd. Naar de bedoeling ervan moeten we raden, afhankelijk van onze en vorige tijden is het een offerplaats of een voorloper van het kwartshorloge. Volgens de kassajuffrouw zou dat best kunnen, maar voor het aflezen van een nauwkeurige tijd zijn te veel stenen verdwenen.


Penzeance

Al fietsend en zeker al fietsduwend krijg ik het gevoel uit mijn liftersperiode terug. Het intense contact met de berm van de weg, de hele archeologie van zo'n weg, de kanten, de dode dieren en weggegooide papiertjes en andere rotzooi. De manier waarop kruispunten en splitsende wegen zich aankondigen. De remsporen en de omvergereden paaltjes. De geur van de akkers die je passeert. Maar ook steeds weer de beslissingen met de kaart in de hand. De route is niet voorspelbaar, wel vagelijk vastgesteld, maar veranderend naar mate het landschap, de gesteldheid van de weg, de moeilijkheid van een klim tegen een heuvel, dat bepalen. Ik geloof dat dit het spannendste was van het liften, je ging ergens heen, maar waar je 's avonds zou zijn wist je niet.

Lizardpoint is het zuidelijkste puntje van Engeland. Dat is een reden waarom veel mensen, en ik, juist daar naar de golven, die tegen de steile rotsen aan spatten, gaan kijken. En dan Landsend, waar niets anders te zien is dan een kilometer verderop. Er wordt toegangsgeld gevraagd, domweg omdat er een eindpunt aan te wijzen is.
De zeemeeuwen net zo luidruchtig zijn als van ze verwacht wordt. Vooral omdat ze van over twee zeeŽn komen en elkaar hier tegenkomen.
Ze hebben veel te vertellen.


.

mijn tent

Mijn tent is een rustplaats
Beschutting tegen muggen
Een rustplaats na een lange voettocht
De insecten zijn de medereizigers
Moerassen en rivieren markeren mijn pad
Laarzen met de opening naar de zon
Sokken drogen aan een tak
Aangebrande soep is het enige voedsel


lees meer over mijn tent

 

Aan het eind van de dertiende eeuw zijn de waddeneilanden vanwege de St Luciavloed van het vasteland gescheiden.

Ik ben geen eilandbewoner en zal weer naar het vasteland terugkeren.

In de geulen van het Wad hield ‘d’ Engelse Furie in 1666 behoorlijk huis. Ze vernielden de hele Nederlandse koopvaardijvloot en staken ook nog even het dorp West-Terschelling in brand.

Eens in zijn leven moet een mens zijn geest richten op de aarde zoals hij die kent en zich totaal overgeven aan een bepaald landschap; het bekijken vanuit zoveel mogelijk gezichtshoeken, zich erover verbazen, er lang over nadenken.

N. Scott Momaday.

eilandhoppen 2000


Texel – Vlieland
Bij de vuurtoren, waar de reddingsboot wacht op schipbreukelingen, ligt ‘De Vriendschap’, een garnalenkotter, van schipper Sil Boon.
Over een smalle steiger van gammele planken manoeuvreer ik mijn volgepakte fiets naar het schip.
De schipper komt langs met een, zeer zoete, kruidenbitter. Ieder waddeneiland dat zichzelf respecteert heeft een eigen merk.
We leggen we aan bij de Vliehors, een zandplaat waar de luchtmacht lekker aan het schieten is. Het schip maakt vast aan een dekschuit. Vandaar is er een hoge smalle wrakke steiger die uitkomt bij een kolossale legertruck. Die scheurt over de zandplaats alsof de luchtmacht hem op de hielen zit. We passeren controletorens op hoge poten en de oude tanks die als schietschijf dienen.
Met lage versnelling en veel lawaai kruipen we het duin op. Daar staat weer een gammele houten stellage. Het lijkt wel of alles dat op een eiland in elkaar gezet wordt van aangespoeld wrakhout vervaardigd is. Een schuine plank voor mijn fiets en een laddertje voor mij. Dan zet ik voet op Vlielandse bodem.

Vlieland - Terschelling
De overtochten zijn wel uitersten. Deze maak ik met de Koegelwieck, een supersnelle catamaran veerboot. Men zit in vliegtuigstoelen in de TGV van het Wad. Er is een soort plattelands stewardess, maar koffie of iets anders is er niet te krijgen. Drie kwartier zoeft het tuig over de Waddenzee.

Terschelling – Ameland
De kapitein is een authentieke zeebonk en zijn stuurhut ziet er ook zo uit. Alle mogelijke rotzooi is met draden aan elkaar verbonden. Het radarscherm, het koffiezetapparaat de dieptepeiler en meer meters en klokken. Daar tussenin een onopgemaakt bed in zijn kooi. Hij kent alle onvoorspelbare getijde stromen.
De tocht zal ruim drie uur duren. Ik zou bij wijze van spreken in een kwartiertje van het ene eiland naar het andere kunnen zwemmen of zelfs wadlopen. De vaargeulen zijn grillig en ondiep. Het schip vaart een ingewikkelde koers, zorgvuldig tussen alle mogelijke bakens en boeien die wit op het radarschermpje oplichten. Het schip 'steekt' 70 cm heeft de Schipper Naast God mij verteld.. Op de dieptemeter zie ik dat er vaak niet veel meer dan 10 cm. water onder de kiel overblijft. Langzaam stuurt de schipper de boot volgens de dwingende getijde berekeningen over het Wad. Een dergelijke oversteek is slechts 1 x per week mogelijk.

Ameland – Schiermonnikoog
In het middaguur ga ik aan boord van de ‘Zeehond’ naar Schiermonnikoog.
Het is opnieuw een tocht van meer dan drie uur in een grote bocht om Engelsmanplaat.
Het waddenhoppen begint al een beetje routine te worden. Een jongetje krijgt bij het inschepen een vishaak in zijn been. De haak is van een formaat waarmee je een haai kan vangen.
Ik probeer het knaapje te helpen maar hij schreeuwt de boel bij elkaar. Toch lukt het uiteindelijk hem los te krijgen.
Zijn moeder wil onderweg robben fotograferen. Het blijken steeds aalscholvers te zijn of aangespoeld wrakhout daar in de verte op een zandplaat ligt.

Schiermonnikoog – Lauwersoog
Hoewel het hier op Schiermonnikoog natuurlijk niet geldig is, gaat iedereen ervan uit dat ik een geldig bewijs voor een overtocht heb. Er wordt niet gecontroleerd. Met een grote veerboot ben ik in drie kwartier weer op het vasteland.
Ik doorkruis het oefenterrein van ons dappere leger bij Lauwersoog, tenminste als er geen rode ballen gehesen zijn. Regelmatig moet ik afstappen als tanks mijn pad omgewoeld hebben. Ik passeer kunstmatige gehuchten die veel gelijkenis vertonen met dorpen in Kosovo.

lees over hoppen van eiland naar eiland

 


Elevador de Santa Justa

Een blinde Moëddzin
Hij zou de wenteltrap van de Moskee moeten beklimmen en duizelig geworden zijn. Tenzij men hem, als een ezel in een tredmolen, een blinddoek voorgedaan heeft. De schrijver
Saramago beweert dat alle moëddzin blind zijn en daarom voor hun vak van het aanroepen van Allah zo geschikt zijn.
Later blijkt dat de aanvallers van Lissabon de roep van de moëddzin gebruiken als een aanvalsteken, waarmee die feitelijk het bevel tot vuren van hun eigen executie gaven.
De laatste moëddzin die na de aanval van de kruisvaarders nog in leven was liet zijn roep over de verwoeste stad gaan. Een strijder wordt naar de minaret gestuurd, trekt zijn zwaard en hakt hem het hoofd af. Op dat moment straalt er een helder licht uit de ogen van de blinde moëddzin.

de Elevador de Santa Justa Lissabon 1999

De lift is een stalen bouwwerk in de stijl van de Eiffeltoren.
Een knus kamertje met glanzend gelakte houten betimmering brengt me omhoog en ik hoop vandaar verder te kunnen gaan om mezelf een vermoeiende klim te kunnen besparen. De man die het kamertje omhoog brengt maakt zijn eentonige taak belangrijk door mijn kaartje uitvoerig te bestuderen, een streepje op een rooster te zetten en de tijd van vertrek en het aantal passagiers, één, nauwkeurig in te vullen.
Geroutineerd sluit hij het ijzeren vouwhek, vervolgens de mahoniehouten schuifdeuren, zet zijn bril af, als gaat het om een gevaarlijk traject dat afgelegd moet worden. Hij haalt een koperen handle over en draait aan een wiel dat door het vele gebruik glimmend gepoetst is.
Kreunend gaat de lift, tergend langzaam, omhoog.
Boven aangekomen blijkt het onmogelijk te zijn verder te gaan.
De funiculaire leidt tot niets, er is zelfs geen indrukwekkend uitzicht. Als ik, teleurgesteld, even later weer wil afdalen, doet de liftbeheerder alsof hij me voor het eerst ziet. Ben ik soms uit de hemel komen vallen?
Hij controleert opnieuw mijn kaartje, haalt zijn rooster van het haakje, zet een streepje, als wil hij voorkomen dat er iemand een hele nacht boven op het bouwsel zou moeten bivakkeren.


Avenida da Liberdade

In een klein bassin aan de Avenida da Liberdade, waarin een gevleugelde leeuw water spuwt, daalt een eend neer en gaat gezellig een eindje zwemmen. De eend krijgt wat brood toegeworpen van de ober. Ik drink een dubbele expresso.
Een tractor trekt een kar versierd met palmtakken. De kar staat vol schreeuwende jongeren met spandoeken. Een van die verhitte jongeren springt van de kar en duikt met zijn kleren aan de vijver in.
De eend vliegt op. Het wordt tijd dat ik ook weer naar Amsterdam terug vlieg.


lees The Lisbon Story




Interieur van de Casa Batló

Casa Batlló waar Gaudi zich lekker mocht uitleven op het huis van een rijke familie. Heel antroprosofisch, geen recht hoekje te bekennen. Alles heeft een diepere betekenis. Iedere vorm is ontworpen om licht op te vangen of lucht te laten circuleren. Een foto van de kinderen van de familie achter elkaar harmonieus opgesteld van klein naar groot. Ik zou hun slaapkamertje wel eens willen zien en kijken of ze zelf nog iets toegevoegd hebben aan de grote Gaudi.


Sagrada Familia Barcelona 2002

Een grote constructie werkplaats waar mannetjes met veel geduld mozaïekjes metselen en gipsen modellen van pilaaronderdelen maken. Pilaren als bomen in een bos. De stalen bouwsteigers als woeste lianen. Kerkdeuren vol tekst als graffiti, maar dan in brons. Een enkel woord blinkend opgepoetst.


Bronzen deur van de kathedraal

Ergens is een piepklein sleutelgat in de metershoge deur. Het is te vinden door naar een opgepoetst bronzen sleuteltje te zoeken.
Zal er ooit een eind komen aan dit gigantische knutselwerk waarin men gelooft en waar vele architecten en beeldhouwers elkaar opvolgen?
De roestige steigers zijn minstens even imposant als de pilaren en de koepels.
De enige dienst die in de kathedraal gehouden wordt is die van de Japanse toeristen en de schoolreisjes.

> lees meer over Barcelona

 



Dan blijven er nog plekken over
Die kunnen niet te voet bereikt worden zoals bijvoorbeeld de Galapagos eilanden waar de reuzeschilpadden uitmaken wie wel of niet welkom is.

Henk van Faassen


naar boven

3 1 18

 

 



In het land der grote steden voeren de wegen daar omheen


 

In het land aan de kust
staan de stinkende raffinaderijen daar
 

In het land met zonnige stranden zijn de mensen blind
 

In een land met hoge bergen klimmen de mensen er boven op