Bert Schierbeek


Beeldevenwicht in de typografiek

Het evenwicht dat in goede letterontwerpen aanwezig moet zijn, zonder dat de lezer zich het iedere keer dat hij een tekst ziet en leest bewust is.
De verhoudingen tussen rechte lijnen en rondingen, de opmerkelijke kromming van de buik van de letter a in de onderkast of de ingewikkelde kronkel van de g en nog meer in het & teken.

In de opbouw van de collages is voelbaar dat de ontwerper
moeiteloos zijn bizarre combinaties kan maken bij de gratie van de in de letters aanwezige ideale verhouding
tussen vorm en contravorm.

Nergens is geprobeerd
vormgrappen te maken die veel zogenaamde visuele poëzie
ontsieren.
De inhoud van grafiek en poëzie is autonoom gebleven.
Het samengaan verdraagt de autonomie.

Samen met Dick Elffers maakte Schierbeek het boek:
Op de bodem ligt lettergraniet
en spreekt klare taal

Elffers drukte bladen met grote massieve letters.
Geheime symbolen en tekens het oorspronkelijke letterbeeld is niet meer te herkennen.

De herkomst van de beelden
is in de titel onthuld en valt voor de kenner van de verschillende lettertypes nog wel te herleiden.
Het zijn grafische beelden die ook met andere middelen tot stand hadden kunnen komen.

Een enkele keer
verwijst de tekst naar lettertekens:
in de kringloop
zien wij de stad der blinden
gebouwd in geheimschrift
rond

 

tussen taal en beeld

De poëzie is van Bert Schierbeek [1918-1996]


een schrift vol koningsstraten
met de guitaar van de nacht
in ons hart


wij hebben de kruisstand aangenomen
op de horizon
en weten niet wat wij doen

typografiek

De beelden zijn van Dick Elffers [1910-1990]

dit is de boom
vol bloesems ach en wee
en oh's die ons samenbrengt

Bert Schierbeek / Het boek ik [1951]

De experimenten die hij daarin
met zijn taal uitvoerde grenzen aan de beeldende kunst.
Karel Appel, Corneille, Ger Lataster en Jan Sierhuis kent hij goed en werkte soms met hen samen, maakt teksten voor hen.
Toch schrijft hij niet vaak een gedicht bij een schilderij.
De schilderijen hebben invloed op zijn totale schrijven.
Het komt wel vaker voor dat een schilder geïnspireerd raakt door een gedicht en het als uitgangspunt voor een schilderij neemt.

Bert Schierbeek is een echte schrijver en zal niet gauw tekenen.
Hij heeft weleens een zelfportret gemaakt, maar schreef eronder "heel moeilijk"

Toch heeft Schierbeek de eigenschappen van een beeldend kunstenaar die te herkennen is in de beeldende kracht van zijn teksten.

De gedachte moet vertaald worden in beeldende woorden
Dat is het credo van Schierbeek.

Schierbeek reist veel
Hij zegt zelf dat hij veel van bewegen houdt.
De beweging van het reizen probeer ik in mijn teksten te leggen, de vaart, de ritmiek
ervan hoort in de zinnen

Het landschap legt hij in een collagetechniek vast.
Het leven is niet een doorlopend verhaal. Het ene verhaal is bijna klaar, het andere begint net of is net voorbij.
De doorsnee van wat er allemaal tegelijk aan de hand is, daar gaat het in zijn boeken om.

Taal is een krankzinnig vat
Alles wordt erin gekeild.
Alle onzin van de wereld die ooit is uitgekraamd, zit er ook in.
Ik neem de vrijheid om uit dat vat te putten wat ik nodig heb, om met taalcollages gestalte te geven
aan de werkelijkheid.

tekst opvragen:

 



fantaseren
's Avonds in bed, mijn broer en ik, nog klaar wakker, fantaseren we om het meest en om het gekst tot de trappen ervan kraken en het licht aanflitst.
(...)
[Armand van Assche]



Ben jij een meisje
met lange haren, dan moet je voor een kam gaan sparen.
Misschien moet je ook minder dromen.
Want wat je droomt kruipt in je haar.
's Morgens zit dat vol met klitten,
En dan dreigt meteen de schaar.
Vergeet je haar dus niet te kammen, en nog iets: eet veel boterhammen.
[Wiel Kusters]



Heb jij een kind zien lopen
zo maar alleen op straat?
Zeg haar dat ze terug moet komen haar moeder weet zich geen raad.

Heb je haar echt niet gezien?
Ze weet niet hoe ze heet.
Zeg haar dat ze leert schrijven
voordat ze haar naam weer vergeet.
[Ella Snoep]




Er is een boek
je kent het niet,
het is nog niet geschreven.
Ik vond het in mijn vaders kast
van stof en grijs vergeten.
Als ik het niet gevonden had
zou niemand ervan weten.
[Ienne Biemans]



Des morgens sta ik op
des avonds ga ik weer naar bed
mijn wekker
heb ik dan
om zeven uur gezet.
[G Brands]

omhoog >>
vervolg >>