Stoelen





> stoelen die er zijn om er te zijn

> stoelen op Lesbos

> stoelen van Pieter Holstein

> stoelen als rust voor onze billen

> getekende stoelen

tussen taal en beeld


foto: Michael Wolf

verhalen

als het over stoelen gaat
valt er veel te vertellen


Over eenvoudige keukenstoelen die er voor
zorgen dat je bij de bovenste plank
van het keukenkastje kunt komen.
Over pronkerige zetels voor koningen
en andere machthebbers.

Onze billen rusten op stoelen
en dan kunnen mooie gedachten,
en zelfs gedichten, ontstaan.

 

Johan Cruijff Dag


Foto: Hollandse Hoogte / Arie Kievit


De Verlosser zei bij de presentatie van
zijn eigen feestdag op 29 maart:

Je bent pas echt heilig als
je je eigen feestdag hep,
maar da’s logisch.

Negenentwintig maart, da’s 29-3.
En 2 + 9 + 3 = 14.
Maar da’s logisch.

Bovendien is 29 maart de dag waarop
Johan Cruijff de macht greep bij Ajax.
Hij benoemde zichzelf tot Algemeen
Directeur.
De oude Ajax directeur,
de zakenman Rik van den Boog had volgens
Cruijff de ballen verstand van
voetballen.


Johan Cruijff is op 24 maart 2016
in Barcelona overleden.



Johan Cruijff sprak: dit is mijn stoel.




De stoelen in Arsenalstadion
na een spannende wedstrijd gespeeld.



Eet zindelijk.
Gy eet te ras.
Gy zyt te gulzig.
Gy neemt te veel zout.
Gy eet meer vleesch als brood.
Eet meer brood tot uw vleesch.
Veeg uw mond af eer gy drinkt.
Zit regt op uw stoel.
Leun niet op de tafel.

Willem Frijhoff

Het zelfbeeld van de Nederlander
in de achttiende eeuw.




tekening: Lucebert

De stoel van Couperus

op zolder schreef ik
gedichten
in de stoel van Couperus
illegale muze en illegale sigaret
onder hanebalken en het dakraam
zo komt de zon zonder dollen
naar binnen en tolt in je kop

Jaap Harten

Uit:, Totemtaal, Amsterdam 1966
Max Havelaar



Eduard Douwes Dekker in Brussel,
schrijvend aan de Max Havelaar


(...) Ge verveelt u, en zoekt afleiding.
Dáár in dien muur is een opening, maar zy
is te hoog om er door te zien, en dit wil je
toch. Ge zet uw tafel er voor, en daarop
een stoel met drie pooten, waarvan één wat
zwak. Je zag eens op de kermis een
akrobaat die zeven stoelen op elkaar zette,
en zich zelf daarop met het hoofd naar
beneden.
Eigenliefde en verveling dringen u iets
dergelyks te doen. (...)

Nu ja, die poot brak misschien, maar niet
dáárom ben je gevallen.
Die poot is gebroken omdat je gevallen
bent.
Voor elke andere opening had je 't een jaar
lang op dien stoel uitgehouden, en
nu moest je vallen, al waren er dertien
pooten onder dien stoel geweest,
ja, al had je op den grond gestaan.
(...)


bron: Multatuli, 
Max Havelaar of de koffi veilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy



Turkmeense kinderen

Ze zitten op de grond als ze les krijgen op een school in Koeldsja



Een kunstenaar
Hij zit op een klapstoeltje als hij het landleven in Zwitserland vastlegt



Een westerse wetenschapper

Die neemt zijn eigen stoel mee als hij bij de vorst op bezoek komt



De Khiao van Ubôn
In de Mehkong delta zit de vorst op een troon en onderdanige onderdanen buigen op de grond.


Knielzittend

Een 350 kilo zware man heeft na een
operatie aan zijn knie acht maanden klem
gezeten in zijn stoel,
hierna ging hij conditioneel langzaam
achteruit waarna hij uiteindelijk stierf,
ambulance personeel en de brandweer
moesten hem uit zijn stoel zagen,
de man was totaal vergroeid met zijn stoel.



een stoel in het woud
de zee is niet te horen
rust klinkt overal

Henk van Faassen


Boekenstoelen

Deze stoel is een Dutch Designstoel ontworpen door Richerd Hutten
die daar vreemd genoeg uitsluitend Engelse boeken voor gebruikte.

 

Koninklijke zetels



Koninklijke Loge
in het Olympisch Stadion.

De leden van het koninklijk huis, zoals koningin Juliana en prins Bernhard, zaten op deze stoerlen als ze een evenement
in het stadion bezochten.



Kinderen op de troon
Deze koninklijke zetels werden in de troonzaal, tijdens een verjaarsfeest van Joop den Uyl, een informeel kinderhoekje.
Een kleinkind van de jarige besteeg de Troonzetel.



De troon van Koning Willem III
Het was echt op zijn Hollands.
Ter gelegenheid van zijn inhuldiging werd
een al bestaande armstoel van Willem II
omgebouwd tot een pompeuze zetel
door er twee vergulde leeuwen met een
kroon op te schroeven.

Ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in 1898
werd de bekleding met goudborduurwerk vervangen.
Het klusje werd door een atelier gedaan
dat normaal voor de Katholieke kerk werkte.


Comedie van Ionesco




Een oude man en een oude vrouw hebben, vóór ze van deze wereld verdwijnen,
een laatste boodschap mee te delen.
Daarvoor hebben ze een redenaar ingehuurd
en uitnodigingen verstuurd.
Ze worden geconfronteerd met een
aanzwellende stroom van bezoekers.
Het lijkt wel alsof de hele wereld hier
aanwezig zal zijn, en er stoelen te kort
zullen zijn.
Maar wat zal de boodschap zijn?



Keren ze zich van ons af??
Nee hoor, ze spelen Ionesco!


Drie stoelen is genoeg
Ik heb drie stoelen in mijn huis:
één voor de eenzaamheid,
één voor de vriendschap en één voor gezelschap.

Henry David Thoreau 1817-1862

Wat vind je van mijn stoel?

Hugo Claus draait en leunt in zijn luxueuze bureaufauteuil.
Tegen mijn uitgever, de goede Lubberhuizen van De Bezige Bij,
had ik gezegd, dat ik als arme dichter op
een schamel houten krukje schreef.
Daar is hij zo van geschrokken dat ik
in Amsterdam meteen mee mocht een
kostbare stoel uitzoeken.

En weet je wat er gebeurde?
Harry Mulisch hoorde dat, hij is naar
Lubberhuizen gegaan en nu heeft hij óók
een dure stoel.
.
Maar de mijne is mooier.

Jeroen Brouwers

Uit: Zachtjes knetteren de letteren.

Een stoel voor de lezer



Er was eens een stoel
die al heel lang stond
zij wilde één ding
in haar leven
één keer maar:
zitten op zichzelf
haar rugleuning jeukte
haar armen die smachtten
op een dag brak haar zitting
zag niemand haar zitten
werd zij tot brandhout gehakt

Bernlef


Heilige stoel



De Apostel Petrus was de eerste paus.
De zittende paus is zijn opvolger
en zit daarom op de ‘Stoel’ van Petrus.

Vaticaanstad is het staatsgebied van het
onafhankelijke Pausschap.
Er zijn 175 ambassadeurs die hun auto
natuurlijk kwijt moeten.

De stoel van mijn vader



Gisteren was het alweer een jaar geleden
dat mijn vader stierf.
Ik was op bezoek bij mijn moeder
en zat in de huiskamer op de bank
en staarde naar de lege stoel tegenover me.
Hij maakte hem zelf, zo’n twintig jaar
geleden en met de bank als voorbeeld.
De poten draaide hij op de draaibank
die hij in de kelder had staan.
Het was dus in meerdere opzichten
echt zijn stoel.

Ik keek ernaar en zag mijn vader zitten.
Eerst nog vrij rechtop en met zijn benen
over elkaar heen geslagen.
In latere herinneringen schoof hij steeds
verder onderuit, waarbij zijn trui aan de
achterkant omhoog kroop
en het leek alsof hij een sjaal droeg.

Op het laatst zat hij echter steeds vaker
en langer in zijn stoel.
Slapend of bezig met een kruiswoordpuzzel
of kijkend naar een oude western op tv.
Een stoel waar nooit iemand anders in ging
zitten dan alleen maar vader of opa.
Haast nooit vrouwen trouwens.
En als er al eens iemand anders in ging
zitten moest die er vooral heel snel weer uit.

Jack Tummers


Boekenkaststoel

 
Ik woonde in een leunstoel



Omstreeks het jaar 1930 was ik een kleuter.
Ik woonde in Amsterdam in een leunstoel.
Mijn vader en moeder woonden in het
bovenhuis dat om mijn stoel was
heengebouwd.

Er waren ook nog drie oudere zussen
en een baby-broertje, maar die heb ik weggedacht.
Want al die mensen in dat kleine huisje,
dat was me te veel.
Mijn zussen en mijn broertje zie je dus
niet, want als ik mensen wegdacht,
waren ze echt vertrokken.

Iedereen meende dat ik gauw dood zou gaan.
Ik haalde soms moeilijk adem.
Dan piepte het akelig in mijn keel.
Maar doodgaan deed ik niet, want vanuit
mijn leunstoel keek ik over de daken naar
het Luchtpark.

In het Luchtpark was het ruim en fris
en er was lucht. Veel lucht.
Het was maar goed dat het Luchtpark zo
dichtbij was.

Als mijn ouders ervan hadden geweten,
waren ze misschien niet zo ongerust geweest.


Mance Post

Querido's Uitgeverij, Amsterdam 1979

Joods Paasfeest



Een lege stoel op het joodse Paasfeest
is voor de hele gelovige gemeenschap
de zichtbare herinnering aan het feit
dat de plaats voor de vreemdeling,
de onverwachte gast
altijd moet worden opengehouden.

De oude rieten stoel
Een oude rieten stoel die sprak: ‘Men zat op mij toch met gemak. Dus naar waar een stoel een stoel kan zijn!’
De stoel zwierf door het halve land, tot ergens, aan de waterkant een visser riep: ‘Hé! U daar! Stoel! Mag 'k op U zitten? Ik bedoel, het gras is hier zo dikwijls nat 'k zou droog zijn als ik op U zat!’
De stoel zei: ‘Neemt U plaats. Het mag.’ En voortaan zat daar elke dag die visser op die stoel te vissen en zou zijn stoel niet willen missen.

Hans Andreus


uit: Waarom daarom, 1967

Gesprek aan zee



ik zet
een tafel
en vier stoelen
aan de rand
van het water
ga zitten
en
zeg niets meer
dan
hoe gaat het
vertelt
de ander
een lang verhaal
over oud worden
daar heeft de zee
geen last van
denk ik
dan


Peter H. Toxopeus

Verkeerd op zijn stoel

Een mens breekt in tweeën.
Een stuk hemel breekt uit de hemel.
Een stuk hemel breekt in tweeën.
Een oude man
zit verkeerd op een stoel.
De benen naar boven
de armen naar beneden.
Op zijn voeten draagt hij voorzichtig
een klein stukje hemel.
Voorzichtig voorzichtig
houdt hij het stukje hemel tussen zijn voeten
opdat er niets van zal afbrokkelen.
In zijn handen daarentegen
verkruimelt hij met grote ijver
een klein stukje hemel.
Hij drukt het plat tussen zijn handen.
Hij wrijft het fijn tussen zijn handen.
Uit zijn handen vloeit heet woestijnzand.

Hans Arp

In dit gedicht zijn verschillende surrealistische technieken,
zoals automatisch schrijven
en vertrouwen op het toeval, gebruikt.

Gebruiksaanwijzing



Wij adviseren dit steigerhouten meubeltje
te behandelen met een nano coating,
omdat kinderen het intensief gebruiken.
Dit is een coating die het hout niet van kleur zal veranderen, maar dat het niet vuil
wordt door het morsen van dranken
of door vieze vingertjes.

Ook kan je er voor kiezen het meubel een washing te geven.
Je kunt dan denken aan white wash,
grey wash of een black wash.


De bruiloft



Het huwelijk van
Alida Huizing en Bernhard de Jonge
te Lieshout op 16-11-1905.
De lege stoel was gereserveerd voor
Willem de Jonge, de overleden vader van
de bruidegom.
De vrouw met witte kap en het wat triestig
geknakte hoofd is zijn weduwe,
Gerritje Weideman.

Een klooster op Athos


.
Ik herinner me nog de sensatie van de
houten latrines in een klooster op Athos
die over een hoge rotswand waren
gebouwd.
Als de drol je lichaam had verlaten
duurde het zeker een minuut of drie, vier
voordat je hem met een zachte plof in het
aardse slijk, honderden meters lager,
terecht hoorde komen.
En gedurende al die minuten van zijn vrije val bleef hij nog een beetje van je.

Het boze oog



De geest kan zich pas op het sekreet ten
volle ontplooien omdat je er het werk van
de architecten, ontwerpers en designers
niet ziet: je zit er bovenop.

Het is de enige plek waar de epidemische opdringerigheid van de vormgeving je niet
ergert, want je schijt erop.
Als je naar beneden kijkt, dan doe je dat
alleen om je drol te bewonderen of na te
wuiven, en niet om te zien hoe functioneel
of oogstrelend de designers zich ditmaal
weer van hun taak hebben gekweten.
Op het toilet bloeit de creativiteit als
nergens anders open, omdat de
architectuur er tot nul is gereduceerd.

Gerrit Komrij,
Uit: Het boze oog.
De Arbeiderspers, Amsterdam 1991

Stoelengedicht



Op een basisschool in Odoorn
hebben kinderen gedichten geschreven
over stoelen
.
Om te beginnen hebben ze er een stapel van gemaakt.