Stoelen





> stoelen die er zijn om er te zijn

> stoelen op Lesbos

> stoelen van Pieter Holstein

> stoelen als rust voor onze billen

> getekende stoelen

tussen taal en beeld


foto: Michael Wolf

verhalen

als het om stoelen gaat
valt er veel te vertellen


Over eenvoudige keukenstoelen die er voor zorgen dat je bij de bovenste plank van het keukenkastje kunt komen.
Over pronkerige zetels voor koningen en andere machthebbers.

Onze billen rusten op stoelen en dan kunnen mooie gedachten, en zelfs gedichten, ontstaan.


Johan Cruijff Dag


Foto: Hollandse Hoogte / Arie Kievit


De Verlosser zei bij de presentatie van zijn eigen feestdag op 29 maart: ‘Je bent pas echt heilig als je je eigen feestdag hep, maar da’s logisch.’ ‘Negenentwintig maart, da’s 29-3. En 2 + 9 + 3 = 14. Maar da’s logisch.’
Bovendien is 29 maart de dag waarop Johan Cruijff de macht greep bij Ajax. Hij benoemde zichzelf tot Algemeen Directeur.
De oude Ajax-directeur, de zakenman Rik van den Boog had volgens Cruijff de ballen verstand van voetballen.


Johan Cruijff is op 24 maart 2016 in Barcelona overleden.


Johan Cruijff sprak: dit is mijn stoel.



De stoelen in Arsenalstadion nadat er een spannende wedstrijd gespeeld is.

Koninklijke zetels



Koninklijke Loge
in het Olympisch Stadion.

De leden van het koninklijk huis, zoals koningin Juliana en prins Bernhard, zaten op deze stoerlen als ze een evenement in het stadion bezochten.



Kinderen op de troon
De koninklijke zetels werden in de troonzaal, tijdens een verjaarsfeest van Joop den Uyl, een informeel kinderhoekje.
Een kleinkind van de jarige besteeg de Troonzetel.



De troon van Koning Willem III
Het was echt op zijn Hollands.
Ter gelegenheid van zijn inhuldiging werd een al bestaande armstoel van Willem II omgebouwd tot een pompeuze zetel door er twee vergulde leeuwen met een kroon op te schroeven.

Ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in 1898 werd de bekleding met goudborduurwerk vervangen.
Het werkje werd door een atelier gedaan dat normaal voor de Katholieke kerk werkte.


Comedie van Ionesco




Een oude man en een oude vrouw hebben, vóór ze van deze wereld verdwijnen, een laatste boodschap mee te delen. Daarvoor hebben ze een redenaar ingehuurd en uitnodigingen verstuurd. Ze worden geconfronteerd met een aanzwellende stroom van bezoekers. Het lijkt wel alsof de hele wereld hier aanwezig zal zijn, en er stoelen te kort zullen zijn.
Maar wat zal de boodschap zijn?



Keren ze zich van ons af??
Nee hoor, ze spelen Ionesco!



Drie stoelen is genoeg

Ik heb drie stoelen in mijn huis: één voor de eenzaamheid, één voor de vriendschap en één voor gezelschap.

Henry David Thoreau 1817-1862

Ik woonde in een leunstoel



Omstreeks het jaar 1930 was ik een kleuter. Ik woonde in Amsterdam in een leunstoel. Mijn vader en moeder woonden in het bovenhuis dat om mijn stoel was heengebouwd.
Er waren ook nog drie oudere zussen en een baby-broertje, maar die heb ik weggedacht. Want al die mensen in dat kleine huisje, dat was me te veel. Mijn zussen en mijn broertje zie je dus niet, want als ik mensen wegdacht, waren ze echt vertrokken.
Iedereen meende dat ik gauw dood zou gaan. Ik haalde soms moeilijk adem. Dan piepte het akelig in mijn keel.
Maar doodgaan deed ik niet, want vanuit mijn leunstoel keek ik over de daken naar het Luchtpark.
In het Luchtpark was het ruim en fris en er was lucht. Veel lucht. Het was maar goed dat het Luchtpark zo dichtbij was. Als mijn ouders ervan hadden geweten, waren ze misschien niet zo ongerust geweest.


Mance Post

Querido's Uitgeverij,
Amsterdam 1979


Eet zindelijk.
Gy eet te ras.
Gy zyt te gulzig.
Gy neemt te veel zout.
Gy eet meer vleesch als brood.
Eet meer brood tot uw vleesch.
Veeg uw mond af eer gy drinkt.
Zit regt op uw stoel.
Leun niet op de tafel.

Willem Frijhoff

Het zelfbeeld van de Nederlander in de achttiende eeuw

Boekenstoelen

Deze stoel is een Dutch Designstoel ontworpen door Richerd Hutten die daar vreemd genoeg uitsluitend Engelse boeken voor gebruikte.

Boekenkaststoel





tekening: Lucebert

De stoel van Couperus
op zolder schreef ik
gedichten
in de stoel van Couperus
illegale muze en illegale sigaret
onder hanebalken en het dakraam
zo komt de zon zonder dollen
naar binnen en tolt in je kop
Jaap Harten

Uit:
, Totemtaal, Amsterdam 1966


Max Havelaar



Multatuli in Brussel, schrijvend aan de Max Havelaar


(...) Ge verveelt u, en zoekt afleiding. Dáár in dien muur is een opening, maar zy is te hoog om er door te zien, en dit wil je toch. Ge zet uw tafel er voor, en daarop een stoel met drie pooten, waarvan één wat zwak. Je zag eens op de kermis een akrobaat die zeven stoelen op elkaar zette, en zich zelf daarop met het hoofd naar beneden. Eigenliefde en verveling dringen u iets dergelyks te doen. (...)
Nu ja, die poot brak misschien, maar niet dáárom ben je gevallen. Die poot is gebroken omdat je gevallen bent. Voor elke andere opening had je 't een jaar lang op dien stoel uitgehouden, en nu moest je vallen, al waren er dertien pooten onder dien stoel geweest, ja, al had je op den grond gestaan.
(...)


bron: Multatuli, 
Max Havelaar of de koffi veilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy

Joods Paasfeest



Een lege stoel op het joodse Paasfeest is voor de hele gelovige gemeenschap de zichtbare herinnering aan het feit dat de plaats voor de vreemdeling, de onverwachte gast altijd moet worden opengehouden.


Wat vind je van mijn stoel?
Hugo Claus draait en leunt in zijn luxueuze bureaufauteuil.
Tegen mijn uitgever, de goede Lubberhuizen van De Bezige Bij, had ik gezegd, dat ik als arme dichter op een schamel houten krukje schreef.
Daar is hij zo van geschrokken dat ik in Amsterdam meteen mee mocht een kostbare stoel uitzoeken.
En weet je wat er gebeurde?
Harry Mulisch hoorde dat, hij is naar Lubberhuizen gegaan en nu heeft hij óók een dure stoel.
Maar de mijne is mooier.
Jeroen Brouwers

[uit: Zachtjes knetteren de letteren]


De oude rieten stoel
Een oude rieten stoel die sprak: ‘Men zat op mij toch met gemak. Dus naar waar een stoel een stoel kan zijn!’
De stoel zwierf door het halve land, tot ergens, aan de waterkant een visser riep: ‘Hé! U daar! Stoel! Mag 'k op U zitten? Ik bedoel, het gras is hier zo dikwijls nat 'k zou droog zijn als ik op U zat!’
De stoel zei: ‘Neemt U plaats. Het mag.’ En voortaan zat daar elke dag die visser op die stoel te vissen en zou zijn stoel niet willen missen.
Hans Andreus

uit: Waarom daarom, 1967

Gesprek aan zee



ik zet
een tafel
en vier stoelen
aan de rand
van het water
ga zitten
en
zeg niets meer
dan
hoe gaat het
vertelt
de ander
een lang verhaal
over oud worden
daar heeft de zee
geen last van
denk ik
dan


Peter H. Toxopeus

 



Turkmeense kinderen

Ze zitten op de grond als ze les krijgen op een school in Koeldsja

Een kunstenaar
Hij zit op een klapstoeltje als hij het landleven in Zwitserland vastlegt


Een westerse wetenschapper

Die neemt zijn eigen stoel mee als hij bij de vorst op bezoek komt

De Khiao van Ubôn
In de Mehkong delta zit de vorst op een troon en onderdanige onderdanen buigen op de grond
.

 


Knielzittend

Een 350 kilo zware man heeft na een operatie aan zijn knie acht maanden klem gezeten in zijn stoel, hierna ging hij conditioneel langzaam achteruit waarna hij uiteindelijk stierf, ambulance personeel en de brandweer moesten hem uit zijn stoel zagen, de man was totaal vergroeid met zijn stoel.

Verkeerd op zijn stoel
Een mens breekt in tweeën.
Een stuk hemel breekt uit de hemel.
Een stuk hemel breekt in tweeën.
Een oude man
zit verkeerd op een stoel.
De benen naar boven
de armen naar beneden.
Op zijn voeten draagt hij voorzichtig
een klein stukje hemel.
Voorzichtig voorzichtig
houdt hij het stukje hemel tussen zijn voeten
opdat er niets van zal afbrokkelen.
In zijn handen daarentegen
verkruimelt hij met grote ijver
een klein stukje hemel.
Hij drukt het plat tussen zijn handen.
Hij wrijft het fijn tussen zijn handen.
Uit zijn handen vloeit heet woestijnzand.
Hans Arp

In dit gedicht zijn verschillende surrealistische technieken, zoals automatisch schrijven en vertrouwen op het toeval, gebruikt.

Gebruiksaanwijzing



Wij adviseren dit steigerhouten meubeltje te behandelen met een nano coating, omdat het door kinderen intensief gebruikt wordt. Dit is een coating die het hout niet van kleur zal veranderen, maar er wel voor zorgt dat het niet vuil wordt door het morsen van dranken of door vieze vingertjes.
Ook kan je er voor kiezen het meubel een washing te geven je kan dan denken aan white wash, grey wash of een black wash.


De bruiloft



Het huwelijk van Alida Huizing en Bernhard de Jonge te Lieshout op 16-11-1905. De lege stoel was gereserveerd voor Willem de Jonge, de overleden vader van de bruidegom. De vrouw met witte kap en het wat triestig geknakte hoofd is zijn weduwe, Gerritje Weideman.



Een stoel voor de lezer



Er was eens een stoel
die al heel lang stond
zij wilde één ding
in haar leven
één keer maar:
zitten op zichzelf
haar rugleuning jeukte
haar armen die smachtten
op een dag brak haar zitting
zag niemand haar zitten
werd zij tot brandhout gehakt

Bernlef


Heilige stoel



De Apostel Petrus was de eerste paus. De zittende paus is zijn opvolger en zit daarom op de ‘Stoel’ van Petrus.
Vaticaanstad is het staatsgebied van het onafhankelijke Pausschap.
Er zijn 175 ambassadeurs die hun auto natuurlijk kwijt moeten.


De stoel van mijn vader



Gisteren was het alweer een jaar geleden dat mijn vader stierf. Ik was op bezoek bij mijn moeder en zat in de huiskamer op de bank en staarde naar de lege stoel tegenover me. Hij maakte hem zelf, zo’n twintig jaar geleden en met de bank als voorbeeld. De poten draaide hij op de draaibank die hij in de kelder had staan. Het was dus in meerdere opzichten echt zijn stoel. Ik keek ernaar en zag mijn vader zitten. Eerst nog vrij rechtop en met zijn benen over elkaar heen geslagen. In latere herinneringen schoof hij steeds verder onderuit, waarbij zijn trui aan de achterkant omhoog kroop en het leek alsof hij een sjaal droeg. Op het laatst zat hij echter steeds vaker en langer in zijn stoel. Slapend of bezig met een kruiswoordpuzzel of kijkend naar een oude western op tv. Een stoel waar nooit iemand anders in ging zitten dan alleen maar vader of opa. Haast nooit vrouwen trouwens. En als er al eens iemand anders in ging zitten moest die er vooral heel snel weer uit.
Jack Tummers


Een klooster op Athos


.
Ik herinner me nog de sensatie van de houten latrines in een klooster op Athos die over een hoge rotswand waren gebouwd. Als de drol je lichaam had verlaten duurde het zeker een minuut of drie, vier voordat je hem met een zachte plof in het aardse slijk, honderden meters lager, terecht hoorde komen. En gedurende al die minuten van zijn vrije val bleef hij nog een beetje van je.

Het boze oog



De geest kan zich pas op het sekreet ten volle ontplooien omdat je er het werk van de architecten, ontwerpers en designers niet ziet: je zit er bovenop. Het is de enige plek waar de epidemische opdringerigheid van de vormgeving je niet ergert, want je schijt erop. Als je naar beneden kijkt, dan doe je dat alleen om je drol te bewonderen of na te wuiven, en niet om te zien hoe functioneel of oogstrelend de designers zich ditmaal weer van hun taak hebben gekweten. Op het toilet bloeit de creativiteit als nergens anders open, omdat de architectuur er tot nul is gereduceerd.


Gerrit Komrij, Het boze oog.
De Arbeiderspers, Amsterdam 1991

 


een stoel in het woud
de zee is niet te horen
rust klinkt overal

Henk van Faassen



Wazige stoelen / foto Peter Toxopeus

Bed, Bad en Boterham

Simón is een asielzoeker en heeft zich ontfermd over de jongen David en probeert in een nieuw land diens moeder te zoeken. Ze vinden niet de biologische moeder, maar wel een vervangmoeder, die de zorg over David overneemt.
Simón onderzoekt of het mogelijk is een nieuwe samenleving te creëren door helemaal opnieuw te beginnen.


In die nieuwe, vreemde, maatschappij kom je altijd aan een minimale maaltijd en een plek om te slapen.
Er worden gratis cursussen gegeven. Niemand vraagt zich af hoe en door wie dat allemaal geregeld is.
(...)
Een taalcursus gaat, zoals Simón al vreesde, over tafels en stoelen. Na afloop krijgt Simón een minimale maaltijd, een kwak spaghetti en wat tomatensaus.
'Hoe was jullie les? vraagt hij. 'zijn jullie er al achter wat een stoel is?' (...)
'Weet je niet wat een stoel is?' zegt een van hen tenslotte. 'Kijk omlaag, je zit er op een.' Hij werpt een blik op zijn metgezellen om hem heen. Ze basten allemaal in lachten uit.
(...)
'Ik bedoelde, 'zegt hij, 'zijn jullie er al achter welke bestanddelen...'Ik weet niet hoe ik het zeggen moet...' 'Silencitá.' helpt Eugenio hem. 'Je stoel'- hij gebaart naar de stoel- 'belichaamt silencitá, of maakt er deel van uit, of realiseert het, zoals onze lerares het graag zegt. Zo weet je dat het een stoel is en geen tafel.' Of een kruk,'vult zijn metgezel aan.
'Heeft jullie lerares weleens verteld,' zegt Simón, 'over die man die, die toen hem gevraagd werd hoe hij wist dat een stoel een stoel was, de stoel in kwestie een schop gaf en zei: Zo weet ik dat meneer?'
'Nee,'zegt Eugenio. 'Maar zo leer je niet dat een stoel een stoel is, Zo leer je dat het een voorwerp is. Een voorwerp waartegen je kunt schoppen.'
Hij zwijgt. De waarheid gebied te zeggen dat hij niet op zijn plaats is in het instituut. Van filosoferen wordt hij alleen maar ongeduldig. Hij is niet geïnteresseerd in stoelen en hun stoelheid.
De spaghetti is niet op smaak gebracht. De tomatensaus bestaat alleen maar uit gepureerde tomaten, opgewarmd. Hij zoekt om zich heen naar een zoutvaatje, maar dat is er niet. Evenmin is er peper. Maar spaghetti is tenminste wat anders. Beter dan dat eeuwige brood.

J.M.Coetzee

Uit de roman van J.M. Coetzee ,  De kinderjaren van Jezus, Uitgeverij Cossee 2013




Op een basisschool in Odoorn hebben kinderen gedichten geschreven over stoelen.
Om te beginnen hebben ze er een stapel van gemaakt.

13 11 2017