tussen taal en beeld

Nostalgische ambachtelijkheid
Oh, hoe kan men terugverlangen naar de wetmatigheden van het loodzetsel. Loden staafjes, letter voor letter gezet in een lay-out waar geen plaats voor flauwekul is.
Een typograaf is een ambachtsman avant la lettre.

Lettergieterij / Plantin-Moretusmuseum Antwerpen



1940 - 1945 Oorlogstijd
Jarenlang voer er een pontje op de Muidergracht tussen de Sarphatistraat en de Plantagebuurt.
In de oorlog was die buurt door de Duitsers afgesloten, maar het bootje maakte toch nog een aantal overtochten en dat heeft een aantal joodse diamantbewerkers mogelijk het leven gered.

Aan het eind van de oorlog werd door de geallieerden vliegtuigen voedsel uitgeworpen.
De blikken werden ook gebruikt om bootjes van de maken.
De constructie was nogal gammel doordat de blikken met papiertouw verbonden werden.
Na een tijdje kregen de peddelaars dan ook een nat pak.

1965 Provotijd
In 1853 is H. Provó Kluit burgemeester van Amsterdam.
Op 25 mei 1965 noemt Roel van Duyn alle nozemachtige jongeren Provo's.
De politie bestelt het eerste pamflet van Provo en kreeg als antwoord: "het spijt ons zeer dat wij u Provo nr. 1 niet kunnen toezenden; u had daar in de eerste plaats recht op. Juist op de dag dat we Provo aan het verzenden waren, drong de recherche bij ons binnen en nam alle aanwezige exemplaren in beslag."
Ook de Provokaties en andere provocerende middelen, waaronder een doosje klappertjes en een zakje krenten, vielen in politionele handen.

De stencilmachine van Rob Stolk draait op volle toeren. Pamfletten worden sneller gedrukt dan dat ze in beslag genomen worden.

Alle vormen van creatief taalgebruik rond het standbeeld van het Amsterdamse 'lieverdje' op het Spui worden met politieknuppels 'ondersteund', Provo's belanden in het gevang op beschuldiging van opruiing.
1966 Huwelijk met rookbom
In de Westerkerk werd op 10 maart het vorstelijk huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus ingezegend. Dit huwelijk zou vooral via de televisie goed gevolgd kunnen worden.
Er heerste een anti-Claus stemming.
Zo kreeg de bereden politie in Amsterdam een anoniem bericht waar in stond dat alle paarden geïnjecteerd zouden worden met het "gek makende" middel LSD.
De trouwstoet trekt dwars door een rookbom naar de Dam.

Koosje Koster mag geen krenten op de Dam uitdelen.
Hans Tuynman mag het woord 'imaazje' niet mompelen en wordt gevangen gezet voor 3 maanden.
Burgemeester van Hall roept huilend op de TV op tot afkoeling.

Politiebusjes in de Marnixstraat

1966 Telegraafrellen / Bouwvakkersoproer
Ook de bouwvakkers roeren zich.
Eén van hen blijft na een rel dood op straat liggen. Vrachtauto's van de Telegraaf worden in brand gestoken omdat die krant de rellen aanwakkert. Vuilnisbakken vliegen in het rond.
De demonstratie ontaardt in een veldslag.
De karabijnbrigade rukt op een gegeven moment in. Wanneer de politiebusjes wegrijden, blijft een man op straat te liggen.
Het is de metselaar Jan Weggelaar.
Ze hebben nog het gebit uit zijn mond gehaald, in de hoop dat hij weer bij kon komen.

1964 Misselijkmakende middenstand
De schilder en graficus Aat Veldhoen drukt Rotaprintprenten en Robert Jasper Grootveld verkoopt die vanaf een bakfiets voor fl.3,- per stuk. Het zijn erotische prenten en die worden zinnenprikkelend voor de jeugd gevonden. Bakfiets en prenten worden in beslag genomen. Maar het kwaad was geschied. De rijdende expositie, die door Simon Carmiggelt geopend werd, baarde veel opzien. Uiteindelijk wordt één prent 'veroordeeld' en er volgde een boete van fl.25,-

1965 Het Witte Fietsenplan
De witte fiets symboliseert eenvoud en hygiëne tegenover de protserigheid en vuilheid van de autoritaire auto.'

Robert Jasper Grootveld

KOM KLAAS
zegt de glazenwasser Robert Jasper Grootveld [1932-2009]
Boodschappen uit het Magisch Centrum Amsterdam
De Verslaafde Consument en de Misselijk Makende Middenstand [ugge-ugge-ugge-ugge]

Het gebeuren is geen kunst,
kunst is een gebeuren
"Jongelui, ga nou maar naar huis toe. Zo meteen komt Swiebertje op de televisie…"
[stem uit de luidspreker van een politiewagen op het Spui]

Happenings in heel ons land
De eerste rookbom ontploft, op de stoep van het Amerikaanse consulaat.
Sit-in tegen de Vietnamoorlog

Heee, man eh weet je wel
"Puur fysiek gesproken is marihuana misschien niet aan te bevelen; evenmin als tabak, alcohol, koolmonoxide of varkensvlees. Als het aan niet-rokers lag zou tabak verboden worden, maar daartegen zou de Blauwe Knoop in het geweer komen, want die vinden tabak een goede uitlaatklep voor drankzucht; zij willen jenever verbieden. Maar de borrel is weer een uitlaatklep voor de gefrustreerde fietser die het liefst alle auto's wil uitbannen. De automobilist daarentegen drinkt bij zijn varkenslapje graag een biertje.. De vegetariër vindt bier best, want dat is puur plantaardig, maar vlees moet verboden worden. Zo blijven we aan de gang."

"Maar, eh, naaaau weetjewel waar eh nou, ik zou het echt niet weten, weet je wel en het kan me ook geen moer schelen weet je wel of er nou een paar vogels zijn die zeggen weetje wel dat vind ik mooi of weet je wel lelijk. Als je nou maar wat doet weet je wel, als je jezelf maar manifesteert eh weet je wel"

Witkarstation Elandsgracht

Het witte fietsenplan
Luud Schimmelpennink wil alle auto's uit de binnenstad jagen. Daar waren wel zo'n 20.000 witte fietsen voor nodig. Behalve in Olderberkoop en op de Hoge Veluwe kwamen er in Kopenhagen gratis fietsen op straat.
Witkarplan,
Een soort glazen karretje waarmee je op een creditcard van het ene Witkarstation naar het andere kon toeren. Maar het lukt niet het asfalt op het 'autofiele klootjesvolk' te heroveren.

Het witte lijkenplan
Van ieder dodelijk verkeersslachtoffer moest de omtrek op het wegdek geschilderd worden en de 'moordenaar' zou gedwongen worden de afdruk van het slachtoffer drie centimeter diep in het asfalt uit te beitelen en moest het gat met wit cement opvullen.

De witte gedachte greep om zich heen het Witte Schoorstenenplan,
het Witte Kinderenplan,
het Witte Wijvenplan
Een combinatie van Miss Blanche en het Feminisme dat anti conceptie propageert.
het Witte kippenplan
Politie in witte pakken die medicijnen rondbrengen.

Het begrip automobiel

Een verzameling van onderdelen..

Een lelijke eend:
de onderbrekernok is met de automatische vervroeging van de ontsteking rechtstreeks op de nokkenas gezet.

omhoog >>
vervolg >>