tussen taal en beeld

Pictogrammen en verkeerstekens
Ze worden gebruikt om ingewikkelde mededelingen in één oogopslag over te brengen.
Je moet daarvoor wel de denktrant van de ontwerpers ervan kunnen volgen

Beeldtekens
ontstaan los van een relatie met de gesproken of geschreven taal.

Revolutionair verkeersbord
Dit bord draagt het opschrift:
'Hou de revolutie niet tegen!'

Tijdens de revolutie in Egypte werden de verkeersborden multifunctioneel gebruikt. Men sloeg op de borden om elkaar te waarschuwen voor agenten van de oude staatsveiligheidsdienst.

Pas op voor peddels!
Moet je oppassen om geen klap van een peddel te krijgen?
Zijn hier peddels te huur?
Of is het een plek waar je lekker kunt peddelen? Maar waar is de kano?
Hier is sprake van Synecdoche / 'pars pro toto', een deel van het beeld staat voor het geheel.


Goed gemikt blaasje!
In de context van het beeld is het gebod verpakt. Maar er is nog wel tekst nodig om dat duidelijk te maken.
Het is Sarcasme / spottend, ironisch taalgebruik

Dit is een paard
Ach de rest van het paard en de ruiter kennen we wel nietwaar? De ontwerper laat het weg uit grafische overwegingen. Maar wat de boodschap is blijft onduidelijk.
In woordentaal spreek je dan over Reticentia / het bewust en om tactische redenen afbreken van een zin.

Vraag en antwoord tegelijk
Waar kan ik informatie krijgen?
Subjectie / de schrijver stelt de vraag en geeft meteen het antwoord: 'op deze plek natuurlijk'

Wat gaat hier gebeuren?
Worden de mannetjes getroffen door een forse hagelbui of zijn het de eerste van een veelkoppige menigte?
Het is als een Anafoor / herhaling van een deel van de woorden in opeenvolgende zinnen. Pas aan het eind zou je moeten begrijpen wat het beeld betekent.

Kies een club
Je moet wel vooraf weten waar het in het pictogram over gaat. Maar wat is nu het verschil tussen de ene en de andere ballenclub?

Verdwaald rendier
Bij dit pictogram heb je veel kennis van dieren nodig. Zodra je weet dat hier de letter M gebruikt is en je weet dat een eland ook wel eens een 'moose' genoemd wordt weet je dat je kans loopt tegen een verdwaald rendier te botsen.
Het is een Anakoloet / verstrikt raken in een betoog waarbij het eind zoek is

Waar is Café De Eland?
Volg de borden naar de Elandsgracht in de Amsterdamse Jordaan.

Geen roet in de fabriek
Vrachtauto's die wel of niet die roet op de weg blazen. Een verbod en een gebod naast elkaar. Zou het helpen als de trucks het terrein van een ijzergieterij of een raffinaderij op denderen?

Langzaam!
Waarheen voert de weg die wij moeten gaan?

Val niet in de valkuil die Noord Zuidlijn heet
Er staat je beslist geen kopje koffie te wachten

Pas op, een dansfeest voor apen
Petronella bezocht Bokito dagelijks in de dierentuin en had een verbod gekregen om hem nog langer te stalken.

Pas op voor je ouders

Kinderen pas op
Niet zelden gebeurt het, dat gij verkeerde denkbeelden omtrent uwe ouders voedt, in gevalle zij zich gedrongen zien u eenige straf op te leggen, of u tot iets te noodzaken, waartoe gij niet genegen zijt; maar ik bid u, houdt eens vooral vast, dat het de pligt uwer ouderen is, u, zoo vroeg mogelijk, aan het goede te gewennen.
[Deugdenboekje uit 1813]

Pas op voor je test
Vreselijke dingen staan je te wachten als je ook nog naar buiten springt. Voor de duidelijkheid is ook nog de richting van de zwaartekracht aangegeven!

Let op, waterwerk in uitvoering
De zwanen vragen zich af waarom ze uit moeten kijken voor dat mannetje met een schepje.

Pas op voor boswezens
Ze steken onverwacht het pad over achtervolgd door Roodkapje.

Of door een dolle eekhoorn of een Tyrannosaurus rex

Gletscherspleet, rem bijtijds af

Ga te voet verder

.

Pictogrammen
brengen een mededeling of boodschap in een gecodeerde, gecomprimeerde vorm over

Veel wordt aan het voorstellingsvermogen van de kijker overgelaten. De kijker moet de boodschap decoderen.
Dat is het verschil tussen een kijker en leen lezer.
Een lezer heeft geleerd wat een woord betekent, en hoe dat woord, in een zin geplaatst, een inhoud overdraagt die algemeen begrijpelijk is.
De kijker heeft het moeilijker want die krijgt te maken met de steeds wisselende opvattingen van degene die het beeld van een pictogram ontwerpt.
Hoe helder of onduidelijk dat kan zijn is op deze pagina aan de hand van voorbeelden te zien.

I Love mijn buurman
Een hartje is het meest gebruikte pictogram ter wereld.
Het hartje staat voor love. Het wordt met een pijl er door in een boom gesneden.


Filmfestival?
Je moet wel weten dat een zwarte balk met witte puntjes een stuk van een filmrol is.


Oh...Bangladesh overstroomt vaak vandaar die waterige tekst.


Je ziet de kopieermachine lekker bezig

Pornografisch filmpje
Wat is de waarschuwing?
Of is het een aanwijzing uit een dansles.


Pedicure
Het is niet goed te zien, steek je voeten uit. Maar wat heeft die in de hand? Waarom hangt de patiënt in de lucht? Wordt er een hele teen afgeknipt?
Het lijkt veel op een SM handeling

Angstig gillen als je kinderen deze film willen zien. Of is het een waarschuwing tegen overlast van een boze buurman?

Zweetdruppels die je in een sauna oploopt? Nee hoor, het gaat om waterafstotende kleding of is het een pictogram uit een weerbericht?

Garderobe
Waarom moet die man zijn jas aan een enorme kleerhanger hangen? Je moet trouwens maar aannemen dat het mannetje in een rolstoel zit, het zou ook een zitzak kunnen zijn.

Een doodskop
Die komt voor op een piratenvlag. Dood en verderf als je ze op zee tegen komt.
Het zou ook kunnen dat je hier moet uitkijken voor giftige spullen.

Pas op, er wordt gesleept met de kinderen die misschien nog in het voertuig zitten.

Moet de speelse hond oppassen voor het speelse kind of andersom?

Van wie is die drol, van het baasje of van de hond?

Een drolachtig dier mag hier geen ei leggen


Wie zal het verdrietige kind troosten?
Kinderen die in een tehuis zitten en een beetje autistisch zijn worden soms met pictogrammen op hun taakjes gewezen. Het probleem daarbij is dat die kinderen het moeten kunnen snappen. Alle situaties zijn anders en de kinderen ook. Vandaar dat het gebruiken van pictogrammen niet zo'n goed idee is.


Aankleden en vlug een beetje, of moet ik me juist uitkleden?


Ga maar lekker slapen met je bolle hoofd in dat rare bed


Droom niet te ingewikkeld

Poepdoos, maar waar vinden we deze onwelriekende romantiek nog?


Heren
Ben je klaar, doe de bril omlaag,
of moet je nog, doe dan de bril omhoog.


Wildplassen
Mag het hier, of toch niet?


Pas op dames, vieze brillen.

Wacht met oversteken
Als je zwanger bent moeten jij en je partner daar aan wennen. Wat staat je te wachten?

Scatebaan voor rolstoelen

Staat uw rolstoel op de rem?
Er verschijnen krokodillen op uw pad

Ach vader rook niet meer
Moeder had ook problemen en is aan de drank gegaan.

Pas op voor je kerstpakket
Bij de boerenbevolking was het de gewoonte om zwervers, die langs de deur kwamen om de boer en zijn gezin een zalig kerstfeest te wensen, eten en drinken te geven.

Waar is de uitgang?
Je raakt je kop kwijt, zo donker is het.

Gevaar!
Wazige bejaarden steken over.

Dooiehondjesbak
Werp hier uw overleden huisdier in. Het is tijd om afscheid te nemen.

Maak dat je weg komt
Je kunt hier prikkels verwachten