|
|
naar
startpagina
naar
meer letters
tekst opvragen
|
Wie
de letters van het alfabet herkent
en kan schrijven
is daarmee nog niet geletterd
Dat zou een aanleiding kunnen zijn om
alle taalmethoden
die afgeleid zijn van het leesplankje
af te schaffen
|
|
|
DaDa
Er zijn van die zogenoemde babyboeken waar een leuk versierd vakje
aangebracht is om het eerste woordje van je kind in op te schrijven.
Dat is natuurlijk onzin, want baby's beginnen niet met een woord.
Ieder da-da of ma-ma is in werkelijkheid al een hele zin: 'hela
kom me eens halen want ik wil wat aandacht'. Elk 'woord' is in
werkelijkheid een taalkluit met een algemene betekenis in een
bepaalde situatie. 'Pak', kan betekenen: 'til me op' zowel als
'zet me neer' of 'geef me de kroes melk'. Als de taal zich ontwikkelt
begint die kluit de vorm van woorden aan te nemen.
|
|
Paul
Klee / kleuterschool
(1938)
|
|
Zo, en met het zachte alfabet
van Claes Oldenburg
kan ik rustig deze column afsluiten.
Letters hebben altijd een grote fascinatie uitgeoefend op de
Amerikaanse Pop Art kunstenaar.
In plaats van abstracte tekens zijn de letters zachte, afgeronde
vormpjes van katoen geworden.
Zo wilde Oldenburg de fysieke kwaliteit laten zien die het schrift
aanneemt, wanneer het door de
'dans van de lippen'
wordt omgezet in klank.
Daarom zijn zijn letters dan ook bijna om te zoenen.
Claes
Oldenburg / Soft
Alphabet, 1978
Poppetje
gezien, kastje dicht.
|
|
|
|
|
tussen
taal en beeld
|
|
|
|
|
|
Marcel
Broodthaers / Tapis
de Sable 1974
|
|
|
|
|
|
De
verzameling losse bladeren en bouwsteentjes,
die ik letters noem, moet
door de kinderen op een vrije en creatieve manier gebruikt kunnen
worden.
Dat wekt nieuwsgierigheid op naar de effecten van hun bouwwerkjes,
die door hun leerkrachten hardnekkig 'woordjes'
genoemd worden.
Wijst dat er niet op dat men het geknutsel van kinderen voorlopig
niet zo serieus neemt?
Nieuwsgierig
Dat er voor de kinderen begrippen achter die letterslierten schuil
gaan is even nog niet aan de orde. Dat is jammer.
Goed, anders gezegd, de kinderen moeten de kans krijgen om eigen
woorden en zinnen in elkaar te zetten.
De kans dat de school terugvalt naar het niveau van Albert Heijn,
als een soort kennissupermarkt waar de leerlingen klant zijn en
kant en klare woorden uit de vakken halen, is groot.
Met op de achtergrond dat beeld van de leerkracht als vakkenvuller.
Als kinderen nieuwsgierig blijven zullen ze niet zelden dimensies
aan het object ontdekken, die ze niet eerder waargenomen hadden.
En dat is dan taalleren.
Dan
gebeurt er iets aardigs
Peuters krassen een eind weg, kijken om zich heen en merken dat
andere kleuters een bijzondere manier van krassen hebben waarmee
ze letters, van hun voornaam bijvoorbeeld, maken.
En peuters hebben weer gehoord dat je op de basisschool aan het
lezen en schrijven slaat. Daar willen ze bij horen.
Die nieuwsgierigheid dus.
Judith,
2 jaar / tekst
onder tekening
Let eens op de tekst van bovenstaande tekening die zorgvuldig
op de onderste rand van het papier is aangebracht, zoals het bij
een onderschrift hoort.
Het gaat over St. Maarten, lampionnen en snoep,
maar dat zie je zelf ook wel.
Maya, 5 jaar
/ een monument voor mijn poes
Ze schrijft er voor de zekerheid onder dat het háár
poes is, maar trekt zich even niets aan van spelling en de volgorde
van de woorden. Ook duidelijk.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Als ik in
het
Van Abbemuseum een foto wil maken van het
Tapis de sable,
schiet een suppoost toe.
Of ik niet met mijn voeten op het kunstwerk wil stappen waar het
alfabet in het zandtapijt gestrooid is.
Dat is natuurlijk een terechte waarschuwing, maar hoe graag zou
ik eens dwars door een tekst willen lopen,
als waren de letters herfstbladeren.
.. en
dat met die palm is ook nog een handdoek waar je je mee afdroogt
na het zwemmen en waar je dan lekker op gaat liggen op dat strandje
onder die palmboom...
[tekst
Cornel Bierens ,
van Abbemuseum Eindhoven]
|
|
|
|
|
