tussen taal en beeld

Marcel Broodthaers / Tapis de Sable 1974

De verzameling losse bladeren en bouwsteentjes, die ik letters noem, moet door de kinderen op een vrije en creatieve manier gebruikt kunnen worden.
Dat wekt nieuwsgierigheid op naar de effecten van hun bouwwerkjes, die door hun leerkrachten hardnekkig 'woordjes' genoemd worden.
Wijst dat er niet op dat men het geknutsel van kinderen voorlopig niet zo serieus neemt?

Nieuwsgierig
Dat er voor de kinderen begrippen achter die letterslierten schuil gaan is even nog niet aan de orde. Dat is jammer.
Goed, anders gezegd, de kinderen moeten de kans krijgen om eigen woorden en zinnen in elkaar te zetten.
De kans dat de school terugvalt naar het niveau van Albert Heijn, als een soort kennissupermarkt waar de leerlingen klant zijn en kant en klare woorden uit de vakken halen, is groot.
Met op de achtergrond dat beeld van de leerkracht als vakkenvuller.
Als kinderen nieuwsgierig blijven zullen ze niet zelden dimensies aan het object ontdekken, die ze niet eerder waargenomen hadden. En dat is dan taalleren.

Dan gebeurt er iets aardigs
Peuters krassen een eind weg, kijken om zich heen en merken dat andere kleuters een bijzondere manier van krassen hebben waarmee ze letters, van hun voornaam bijvoorbeeld, maken.

En peuters hebben weer gehoord dat je op de basisschool aan het lezen en schrijven slaat.
Daar willen ze bij horen.
Die nieuwsgierigheid dus.

Judith, 2 jaar / gekrabbelde tekst onder een tekening

Let eens op de tekst van bovenstaande tekening die zorgvuldig op de onderste rand van het papier is aangebracht, zoals het bij een onderschrift hoort.
Het gaat over St. Maarten, lampionnen en snoep,
maar dat zie je zelf ook wel.

Maya, 5 jaar / een monument voor mijn poes

Ze schrijft er voor de zekerheid onder dat het háár poes is, maar trekt zich even niets aan van spelling en de volgorde van de woorden. Ook duidelijk.

Als ik in het Van Abbemuseum een foto wil maken van het
Tapis de sable, schiet een suppoost toe. Of ik niet met mijn voeten op het kunstwerk wil stappen waar het alfabet in het zandtapijt gestrooid is.

Dat is natuurlijk een terechte waarschuwing, maar hoe graag zou ik eens dwars door een tekst willen lopen, als waren de letters herfstbladeren.

.. en dat met die palm is ook nog een handdoek waar je je mee afdroogt na het zwemmen en waar je dan lekker op gaat liggen op dat strandje onder die palmboom...

[tekst Cornel Bierens,
van Abbemuseum Eindhoven]