Pianoverhalen

Glenn Gould [1932-1982]

Als je luistert naar opnamen van Glenn Gould hoor je hem vaak tijdens zijn spel mee brommen.
Dat is vaak een heel andere melodie dan die de partituur aangeeft. Het is duidelijk dat op zo'n moment zijn creativiteit als componist aan het werk is.
Meezingen met een melodie kan iedereen wel zonder veel na te denken over de structuur van de compositie.
Maar als je gelijktijdig naar een anders klinkende stem gaat, vraagt dat een groter inzicht in de structuur van de compositie.
Een geheel nieuwe melodie simultaan meezingen vereist een inzicht die te vergelijken is met een bovenaanzicht op wegenkaart met alle mogelijke zijwegen en afslagen.

 

tussen taal en beeld

 

 

Errol Garner [1921-1877]

Errol Garner kamt zorgvuldig zijn haar, smeert er pommade van zijn eigen merk in, pakt zijn bamboehouten wandelstok van de kapstok, steekt een sigaret op en is klaar voor zijn optreden.
Zijn persoonlijke zitkussentje vergezelt hem op alle concerten die hij geeft.
Hij speelt al piano vanaf zijn tweede levensjaar maar heeft nooit een noot leren lezen.
Dat was helemaal niet nodig want hij speelde the 'novelty' styles van 78 toeren platen na. Met zijn linkerhand de ritmische akkoorden, met de rechterhand de vrije interpretaties.

Zo swingt Garner de jazz door



Paolo Fazioli

De eerste piano die ik ooit zag was in het huis van mijn tante, die pianolerares was. Toen ik nog heel jong was werden er op zondag muzikale avonden gehouden.
Een van mijn nichtjes werd dan gedwongen om na het eten iets voor de familie te spelen.
Ik herinner mij twee dingen van deze bijeenkomsten nog.
Het eerste was mijn verbazing dat er zulke mooie muziek uit zo'n vreemd meubel kon komen.
Het andere was dat mijn nichtje, die niet veel ouder dan ik was, iedere keer een een tik kreeg als ze een vergissing maakte. En dat voor de hele familie.
Dat maakte dat ik een soort mengeling van vrees en bewondering voelde: pianospelen kan gevaarlijk zijn als je het niet perfect doet.

Een nieuw soort piano
Eind 1970 raadpleegde Fazioli experts op het gebied van acoustiek, harmonie, houtbewerking, metaalgieten, instrumentmaken en zo meer.
De reacties op zijn plan een geheel nieuw intrument te maken waren zeer sceptisch: "Je moet wel gek zijn", riepen ze, "het gaat hier niet om een trompet of een trommel of zo. Piano's zitten zeer ingewikkeld in elkaar!"
Maar toen ze hoorden dat mijn familie een meubelfabriek had werden ze wat positiever. En stap voor stap kwam een team van deskundigen tor stand.
Het uitgangspunt was nooit om een kopie te maken. Waarom zou je doen wat anderen al voor je deden? En zo was daar in 1980 het prototype van het instrument van 1.83 meter lang.
Er waren natuurlijk alle mogelijke problemen, maar toen ik de speciale klank hoorde wisten we dat het zou lukken.

Aldus Paolo Fazioli

*) bron: The Pianoshop on the Left Bank, door T.E.Carhart, uitgeverij Vintage 2001



De Pianoman
Op een mooie dag in april liep een kletsnatte man, netjes in pak mét stropdas in Sheerness rond.
De man werd op door de politie opgepakt. Wie bent u en wat doet u hier? Geen antwoord.
Alle labels waren uit zijn kleren geknipt.



In het ziekenhuis voor zeelieden kreeg hij pen en papier om zijn naam te schrijven. Geen naam maar wel een mooie tekening van een vleugel. Toen men hem naar een piano bracht, speelde hij vier uur lang van klassiek tot pop. De hele wereld vroeg zich af wie de Pianoman was. Muziekexperts kwamen naar zijn muziek luisteren. Ging het om een bijzonder talent?
Er kwamen honderden tips uit verschillende landen, zelfs uit Japan en Australië.


Is het een Nederlander?
Inwoners uit Krommenie herkennen op de foto de 31-jarige Mars Herder, een verwarde man die in Amsterdam vermist wordt. Ze betwijfelen of hij wel goed piano kan spelen.
Is het een Noor?
De pianoman heeft op een landkaart Oslo aangewezen. Het ziekenhuis heeft daarom een Noor gezocht om met de zwijgzame man te praten. Zonder resultaat.
Is het een Tsjech?
Voor Klaudius Kryspin, drummer in een bekende band, is het zeker zijn verlegen jeugdvriend Tomas Strnad die urenlang Chopin en Liszt uit het hoofd kan spelen. De echte Tsjechische muzikant Tomas Strnad moest op de televisie verschijnen, om te bewijzen dat hij de Piano Man niet was.



De Pianoman mocht het ziekenhuis uit
Hij had geen medische behandeling meer nodig omdat hij had eindelijk verteld dat hij Andreas Grassi was en uit Beieren kwam. Hij was in Parijs ontslagen en durfde niet naar huis. Vroeger was hij verpleger van geesteszieken. Hij hield de Britse psychiaters voor de gek door die patiënten na te doen. Zijn ouders hebben een kleine boerderij. Zij hebben geen televisie en zijn foto nooit in de krant gezien. En dat pianospel van hem? Hij kon maar met één vinger spelen.
















 

 

 



omhoog >>
vervolg >>