de Jordaan


> Jordaan index

> recht en orde
> het nieuwe werck
> onderwijs

> cultuur


tussen taal en beeld

Er zijn vele startpunten voor- en
betrokkenheid bij rellen
.
Het gaat om het verzet van burgerij tegen regenten en dienaren van de macht.
De basis ervoor is al te vinden voor de Jordaan gebouwd is.

Het Oproer Kraait


> achtergronden van een oproer



1535 /
Wederdopersoproer
Een stel wederdopers verbranden hun kleren.
Ze trekken schreeuwend en naakt door de stad en worden opgepakt en terechtgesteld.

> lees verder



1748 /
Het Pachtersoproer
De steden waren voor hun inkomsten grotendeels afhankelijk van de indirecte belastingen. Zogenoemde imposten op de eerste levensbehoeften en genotmiddelen, als jenever, wijn en bier.
Het innen er van werd verpacht aan 'impostmeesters'.
> lees verder



1886 /
Het Palingoproer
De aanleiding was het verbod op het volksvermaak 'palingtrekken', maar de oorzaak lag veel dieper.
Er was sociale ellende in de arbeidersbuurten.
Hevige gevechten tussen de politie met blanke sabel en Jordanezen die met alles gooiden wat los en vast zat. De kranten gaven de socialisten de schuld.

> lees verder



1934 /
Het Jordaanoproer
Tegenstanders van de NSB demonstreren tegen de verlaging van de werkloosheidsuitkering.
Bewoners steken bruggen in brand. Minister Colijn gelast een hard optreden. De politie wordt met stenen en dakpannen bekogeld en schiet terug. Het leger wordt ingezet.
> lees verder



1945 /
Bevrijding
Na de bevrijding planten kinderen van de scholen in de Jordaan een Bevrijdingslinde.
Het Gemeente Energiebedrijf bouwt er, smakeloos, transformatorhuis naast. Diep in de grond zit nu een urn met de namen van de kinderen.
> lees verder



1966 / Bouwvakkersoproer
Aanleiding was het besluit om vakantiebonnen van ongeorganiseerde bouwvakkers in te houden.
Zij protesteerden en raakten op het Marnixplein in gevecht met de politie, waarbij één bouwvakker, Jan Weggelaar, om het leven kwam.
Het is de eerste keer dat de politie in Nederland gebruik heeft gemaakt van traangas.
> lees verder



1994 /
De eerste autobom in Amsterdam
Op 24 november 1994 ontploft een autobom in de Laurierstraat. De kunstenaar Rob Scholte raakt zwaar gewond doordat een projectiel ontploft dat onder zijn donkerblauwe BMW zat. Door de explosie werd Scholte uit zijn auto geslingerd.
> lees verder

naar boven




1578 / Wilhelmusoproer
Amsterdam kiest pas in 1578 met de alteratie de kant van de prins en het protestantisme. Voor die tijd werden volgelingen van Willem van Oranje in Amsterdam streng gestraft. Ze konden zelfs opgehangen worden.
> lees verder



1835 /
Het Soeploodsoproer
Huisbazen weigerden een belasting te betalen die ze niet op de huurders konden verhalen.
Het ging niet om uitdeling van soep maar om de invoering van belasting op onroerend goed die kleine huisjesmelkers dupeerde.
> lees verder



1917 /
Het Aardappeloproer
Het duurde een week, er vielen 9 doden en 114 gewonden. In de zomer van 1917, was Amsterdam een belegerde stad. Politie, marechaussee en militairen werden in de volksbuurten ingezet tegen de bevolking die de de winkels en pakhuizen plunderden op zoek naar aardappelen.

> lees verder



1940 / De eerste bommen op de stad
De tweede Wereldoorlog is voor de Amsterdammers pas echt begonnen als het geweld zichtbaar is.
> lees verder



1941 /
De Februaristaking

Uit protest tegen de vervolging van Joden werd massaal gestaakt. De plotselinge stakingsgolf overrompelde de Duitsers volledig. Op 19 februari 1941 pleegde een knokploeg verzet tegen de Duitse bezetters.
> lees verder



1949 / De televisie is gevaarlijk
Van televisie wordt je sloom, dom, en het ontneemt de familie gesprekken! TV tast rechtstreeks de hersenen aan, het gunt je niet de tijd om er over na te denken.
Bekijk maar eens wat de volgende TV programma's veroorzaakt hebben
1964 / Zo is het toevallig ook nog eens een keer
1967 / Hoepla
1976 / Gevaarlijk bloot

> lees verder



1987 en 2007 / Het Carillionoproer
Het stadsdeel Centrum wilde het carillon van de Westertoren stil leggen. Jordanezen lopen te hoop als er een aanslag op hun culturele erfgoed gepleegd wordt.
Hierbij speelt een rol dat Anne Frank in haar dagboek de nachtelijke klanken van het carillon van de Westerkerk diverse keren beschreef.
> lees verder


> achtergronden van een oproer

> Jordaan index


Aanvullingen en verbeteringen graag hier

Bronnen
o.a.
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, IISG /