de Jordaan tussen taal en beeld
> Jordaan index





Het Oproer Kraait in de Jordaan
De Jordaan kent vele startpunten voor- en
betrokkenheid bij rellen
Het gaat om het verzet van burgerij
tegen regenten en dienaren van de macht.
De basis ervoor is al te vinden voor de Jordaan gebouwd is.

1535 / Wederdopersoproer
Een stel wederdopers verbranden hun kleren
Ze trekken schreeuwend en naakt door de stad.
Zij worden opgepakt en terechtgesteld.
> lees verder

1748 / Het Pachtersoproer
De steden waren voor hun inkomsten grotendeels afhankelijk van de indirecte belastingen
Het waren zogenoemde imposten op de eerste levensbehoeften als zout, boter, zeep en turf en geliefde genotmiddelen, als jenever, wijn en bier. Het innen van de belastingen werd verpacht aan gehate impostmeesters".
> lees verder

1886 / Het Palingoproer
De aanleiding was het palingtrekken maar de oorzaak lag veel dieper
Er was sociale ellende in de arbeidersbuurten. Er ontstonden hevige gevechten tussen de politie met blanke sabel en Jordanezen die met alles gooiden wat los en vast zat. De kranten gaven de socialisten de schuld.
> lees verder

1934 / Het Jordaanoproer
Tegenstanders van de NSB demonstreren tegen de verlaging van de werkloosheidsuitkering.
Bewoners steken bruggen in brand. Colijn gelast een hard optreden. De politie wordt met stenen en dakpannen bekogeld en schiet terug. Het leger wordt ingezet en de persen van de communistische krant De Tribune worden onklaar gemaakt.
> lees verder

1945 / Bevrijding
Als de bevrijding daar is planten de kinderen van de scholen in de Jordaan een Bevrijdingslinde.
Jammer genoeg plant het Gemeente Energiebedrijf er een smakeloos transformatorhuis naast.
Diep in de grond zit een urn met de namen van de kinderen.
> lees verder

1966 / Bouwvakkersoproer
Aanleiding was het besluit om vakantiebonnen van ongeorganiseerde bouwvakkers in te houden.
Zij protesteerden en raakten op het Marnixplein in gevecht met de politie, waarbij één bouwvakker, Jan Weggelaar, om het leven kwam. Het is de eerste keer dat de politie in Nederland gebruik heeft gemaakt van traangas.
> lees verder

1994 / De eerste autobom in Amsterdam
Op 24 november 1994 ontploft een autobom in de Laurierstraat
De kunstenaar Rob Scholte raakt zwaar gewond doordat een projectiel ontploft dat onder zijn donkerblauwe BMW zat.
Door de explosie werd Scholte uit zijn auto geslingerd.
> lees verder

naar boven


1578 / Wilhelmusoproer
Amsterdam zou pas in 1578 met de zogenaamde alteratie
de kant van de prins en het protestantisme kiezen.
Voor die tijd werden volgelingen van Willem van Oranje in Amsterdam streng gestraft. Personen die in contact stonden met de prins konden zelfs opgehangen worden.
> lees verder

1835 / Het Soeploodsoproer
Huisbazen weigerden een belasting te betalen die ze niet op de huurders konden verhalen.
Het ging niet om uitdeling van soep maar om de invoering van belasting op onroerend goed die kleine huisjesmelkers dupeerde.
> lees verder

1917 / Het Aardappeloproer
Het duurde een week er vielen 9 doden en 114 gewonden
In de zomer van 1917, was Amsterdam een belegerde stad. Politie, marechaussee en militairen werden in de volksbuurten ingezet tegen de bevolking die de in de winkels en pakhuizen plunderden op zoek naar aardappelen.
> lees verder

1941 / De Februaristaking
Uit protest tegen de vervolging van Joden werd massaal gestaakt.
De plotselinge stakingsgolf overrompelde de Duitsers volledig. Op 19 februari 1941 pleegde een knokploeg verzet tegen de Duitse bezetters.
> lees verder

1949 / De televisie is gevaarlijk
Van televisie wordt je sloom, dom, en het ontneemt de familie gesprekken!
TV tast rechtstreeks de hersenen aan, het gunt je niet de tijd om er over na te denken.
Bekijk maar eens wat de volgende TV programma's veroorzaakt hebben
1964 / Zo is het toevallig ook nog eens een keer
1967 / Hoepla
1976 / Gevaarlijk bloot
> lees verder

1987 en 2007 / Het Carillionoproer
Het stadsdeel Centrum wilde het carillon van de Westertoren stil leggen.
Jordanezen lopen te hoop als er een aanslag op hun culturele erfgoed gepleegd wordt. Hierbij speelt een rol dat Anne Frank in haar dagboek de nachtelijke klanken van het carillon van de Westerkerk diverse keren beschreef.
> lees verder

 

Aanvullingen en verbeteringen graag hier

naar Jordaan index