de Jordaan


> Jordaan index

> onderwijs
> cultuur


tussen taal en beeld Televisie is gevaarlijk

[1949]
Genotscultuur leidt tot moreel verval


Van televisie word je sloom, dom, en het ontneemt de familie gesprekken!
TV tast rechtstreeks de hersenen aan,
het gunt je niet de tijd om er over na te denken.

Met een profetische visie hekelde predikanten van ARP en SGP het 'morele verval' van Nederland. Men waarschuwt tegen verwereldlijking en de genotscultuur. Door de tv dreigt het gevaar van volksvergiftiging. "Zucht naar rijkdom eer en macht kenmerkt schier heel het samenstel onzer zogenaamde samenleving en dat om dapper God te verloochenen en het zondige vlees uit te leven, op duizendvoudige wijze. En het jolige christendom doet even schandelijk mee, soms onder vrome vermomming". "Ontken het maar, lach er maar om, gij ongelovige atheist, humanist, materialist of hoe uw schandnaam ook moge luiden, maar God zal op Zijn beurt u belachen".



Fotomodel Phil Bloom in de TV opname

[1967]
De angst voor activiteiten van bloterikken
In 1967 maakt men zich ook druk als Phil Bloom als eerste naakte vrouw op de Nederlandse TV komt.
Het is niet het eerste geval van gevaarlijk bloot.
Vanaf het moment dat de tv in de jaren vijftig in Nederland kwam, hebben de autoriteiten politiek, religieus en intellectueel moeite gehad met de invloed die tv kon hebben op 'gewone mensen'.

De Telegraaf voorspelde in 1949: U zult geen rustig moment meer kennen. U zult uzelf, uw gezin, uw werk verwaarlozen, u zult rondlopen met zulke zenuwtrekken op uw gelaat, dat de mensen blijven staan om u na te kijken. En wat het meest trieste van alles is, u zult hoogstwaarschijnlijk de moed missen om dat rampspoed brengende apparaat tot brandhout te hakken of uit het raam te werpen.
De Volkskrant schreef in 1950 dat de televisie-uitzendingen de huishoudens zouden stilleggen. Van koffie schenken en aardappelschillen komt niet veel meer terecht
.


[1967]
Hoepla
De eerste aflevering van het programma Hoepla van Wim T. Schippers op 28 juli 1967 veroorzaakt een rel omdat Phil Bloom slechts gekleed in een bloemenslinger door het beeld loopt.
Er kwam nog niet meteen politiek rumoer. Er was net geen tepel of schaamhaar zichtbaar. Die waren in de tweede aflevering wel te zien toen Phil naakt op een sofa zat en een reactie voorlas uit Trouw op haar optreden. Dat lekte uit en de scène werd veranderd.
Phil Bloom zit nu naakt op een stoel en leest een artikel voor uit Het Vrije Volk
met de titel 'VPRO zet schaar in naakt van Phil'. Natuurlijk opnieuw een rel.
Deze keer komt het programma, tot vreugde van de makers, ook in de Tweede Kamer ter sprake.

Hoepla werd wereldwijd bekend
In de VS en Duitsland werden zelfs fragmenten, natuurlijk niet die met een blote Phil, vertoond.
'Such a fuss as a blonde goes on tv in the nude' meldde de Daily Mirror. En: 'Where had all the flowers gone?'
Minister-president De Jong reageert op kamervragen van kamerlid Van Dis over het aanstootgevende programma. Directeur/dominee A.J. Mulder van de VPRO verbiedt de vierde aflevering van het Hoepla!-magazine en de makers zullen geen nieuwe opdracht krijgen voor het samenstellen van een volgend Hoepla!-programma.

Met teruggevonden fragmenten van Hoepla 4 is een programma gereconstrueerd dat als een cesuur door de Nederlandse tv-geschiedenis loopt. Geschiedenis TV zendt een compilatie uit van alle vier Hoepla-afleveringen. Geef ons heden ons dagelijks programma.


Peter Lohr


[1964]
Zo is het toevallig ook nog eens een keer
4 januari 1964, zette de uitzending het land op zijn kop. In Engeland was een sketch te zien geweest over Hilton: "In the beginning there was darkness upon the face of the earth and there was no iced water. And Hilton said: let there be iced water, and in every bathroom pipes ran with plenteous iced water and Hilton saw that it was good."
In navolging daarvan las Peter Lohr in de uitzending een tekst voor in bijbelse bewoordingen.

De tekst werd bekend als Beeldreligie en zorgde voor een rel.
Minister president Marijnen gaf op zondag een verklaring uit waarin hij zei dat minister van OK&W mr. Bot maatregelen overwoog om herhaling te voorkomen.
De vier fractievoorzitters Schmelzer (KVP), Geertsema (VVD), Smallenbroek (ARP) en Beernink (CHU) vroegen aan de minister of hij niet had moeten ingrijpen.
De Telegraaf riep de lezers op: schrijf een brief over deze schandalige uitzending. En behalve in de Telegraaf stonden er in allerlei kranten ingezonden brieven. De een nog feller dan de ander.
Zo schreven talloze Nederlanders anonieme brieven.
Eén van de brieven begon met "lelijke vuile jodin …de Duitsers hebben er toch nog een vergeten".
Nederland was duidelijk verdeeld in twee kampen; je was voor of tegen het programma.

naar boven



achtergronden bij
een oproer

 


< terug naar index oproer

> Jordaan index

Aanvullingen en verbeteringen graag hier

Bronnen
o.a.
Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis, IISG /