Wilhelmina
Elisabeth Lensing, alias Wilhelmina Drucker
[1847-1925]
Wilhelmina Lensing
groeide samen met haar zusje Louise op.
Haar ongehuwde moeder was naaister deed en haar best om deed haar beide
dochters een goede katholieke opvoeding te geven.
Ze ontdekte vroeg dat ze een onecht kind van Louis Drucker, een
rijke rentenier was.
Ze schreef later met haar oudere zus Louise in 1885 een boekje waarin
ze haar verwekker aanklaagde.
Haar halfbroer H.L.Drucker die later rechtsgeleerde en kamerlid
was vond dat verschrikkelijk en kocht de hele oplage op om die te vernietigen.
Een strijdbare feministe
Wilhelmina was zelfstandig en strijdbaar geworden, zeker door het zware
leven van haar moeder.
Die werd als ongehuwde vrouw overal nagewezen. De twee kinderen hadden
geen rechten.
Ze kwam in aanraking met het socialisme en bezocht vergaderingen in
het Volkspark.
Ze won een prijsvraag voor het schrijven van een kerstverhaal in het
Radicaal Weekblad over de onrechtvaardige maatschappelijke toestanden
die ze zelf meegemaakt had.
De redacteur van het blad, Joan Nieuwenhuis, zorgde ervoor dat
ze in contact kwam met haar halfbroer en dat ze een deel van de erfenis
kreeg.
Ze ging onder de naam Wilhelmina Drucker publiceren en schreef in socialistische
bladen,
zoals in Recht voor Allen, waarvan Domela Nieuwenhuis
redacteur was.
Ze maakte zich daarin sterk voor gelijke rechten van man en vrouw.
Maar ze merkte dat de vrouwen binnen de radicaalliberale en socialistische
kringen niet door alle mannen als gelijkwaardig werden aanvaard.
Haar
grote voorbeeld was Domela Nieuwenhuis
De vrouw moest vechten voor haar rechten
Dat werd in de politieke partijen van die tijd niet gewaardeerd.
Ze werd enorm geïnspireerd door Domela Nieuwenhuis.
Van hem leerde ze dat zolang er onrecht is, er tegen gestreden moest
worden.
Zonder zijn voorbeeld had ze het nooit opgebracht om op te komen voor
de rechten van de vrouw.
Vrouwen
moesten begrip en inzicht krijgen voor haar eigen situatie
Wilhelmina Drucker werd in 1889 door de Sociaal-democratische Bond
gevraagd om een vrouwenvereniging op te richten.
Dat was de Vrije Vrouwen Vereeniging in Amsterdam.
De vrouwen werden gemobiliseerd om op te komen voor haar rechten: recht
op onderwijs, voogdij, onderzoek naar het vaderschap, verbetering van
rechtspositie.
In 1893 kwam uit de Vrije Vrouwenvereeniging de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht
voort.
Van die twee clubs konden uitsluitend vrouwen lid worden omdat die als
werkplaats moesten dienen voor vrouwen om zich te oefenen in het debat,
in het zelfstandig vormen van een mening en in het vak van spreken,
vergaderen en organiseren.
In 1916 was Wilhelmina Drucker ontevreden over het beleid om langs politieke
weg het kiesrecht te verkrijgen.
Zij vond dat het juist van binnen uit moest gebeuren.
Wilhelmina Drucker had een manier van uitdrukken
die niet iedereen kon waarderen
Zij schreef in het tijdschrift Evolutie kritisch en openhartig
over godsdienst en zedelijkheid, onderwerpen die in die tijd niet konden.
Zij schokte haar lezers toen zij het huwelijk 'de meest onheusche
vorm van sexueele samenleving' noemde.
Toch werd het blad de spreekbuis van de Nederlandse vrouwenbeweging.
Wilhelmina sprak op vele congressen.
Ook ging ze in debat met de socialistenleider Troelstra.
De organisatie van de tentoonstelling 'de Vrouw 1813-1913', waarin
de economische en sociale toestand van de vrouw in de laatste 100 jaar
werd belicht, gaf problemen.
Niet alle vrouwenorganisaties waren overtuigd van het nut van deze manifestatie.
Eerste wereldoorlog
Wilhelmina Drucker ook actief in de vrijdenkersbeweging.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog probeerde ze met Het Vrouwencomité
voor de Distributie de economische en sociale nood te lenigen. Daarnaast
protesteerde zij tegen de dienstplicht, omdat daardoor gebrek aan arbeidskrachten
ontstond.
In haar blad Evolutie liet zij zoveel pacifistische geluiden
horen, dat velen haar abonnement opzegden.
Na de oorlog ging Wilhelmina Drucker, die toen 71 jaar was, het kalmer
aan doen.
Alle inspanningen in de oorlog hadden veel van haar krachten gevergd.
Ook was ze teleurgesteld dat het vrouwenkiesrecht, waarvoor ze gevochten
had, de vrouwen in 1919 zonder strijd in de schoot geworpen was. Toch
bleef Wilhelmina bereid, wanneer speciale maatregelen de positie van
de vrouw en in het bijzonder die van de gehuwde vrouw bedreigden, haar
protest in woord en geschrift te doen horen.
Langzaam maar zeker was er waardering gegroeid voor Wilhelmina Drucker
Met onverbiddelijke logica had ze gewerkt aan de gelijkstelling van
vrouw en de man in de maatschappij.
De
vrouw als vrije mens
Op 5 december 1925 overleed Wilhelmina Drucker na een korte ziekte in
Amsterdam.
Dat ze een leegte achterliet in de Nederlandse vrouwenbeweging en daarbuiten,
bleek uit de grote belangstelling bij de crematie op Westerveld.
Demonstratie van Dolle Mina's bij het standbeeld van Wilhelmina Drucker
ter gelegenheid van hun éénjarig bestaan
In 1939 werd op
de Churchilllaan in Amsterdam een monument onthuld ter blijvende herinnering
aan Wilhelmina Drucker.
Het was ontworpen door Gerrit van der Veen en het draagt het
opschrift: 'De vrouw als vrije mens.'
De volgende generatie feministen noemde zich 'Dolle Mina's'
naar
boven
|