| de
Jordaan
tussen
taal en beeld > Jordaan index |
Het
Nieuwe Werck > kies een onderwerp om verder te lezen |
|||
>
De stad barst uit haar
voegenRijke kooplieden konden zich 'inkopen' in de binnenstad, maar arme nieuwkomers moesten een plek zoeken buiten de stadsmuur. Een oorlog met Spanje dreigde en ook Amsterdam moest zich verdedigen achter stevige stadswallen. De stad wordt buiten de stadswal uitgebreid en op de drassige weilanden begint de aanleg van de Jordaan. 
> Economisch belang van het water tegenover ongezond grachtenwaterWater speelt een grote rol in de verdediging van de stad, maar ook voor de economie. Amsterdam heeft een belangrijke haven, ladingen van schepen worden op dekschuiten over de grachten naar de pakhuizen vervoerd. Maar de grachten konden niet doorspoelen. Iedereen leegde er zijn poepemmer In. Stoommachines loosden hun koelwater, waardoor rotting werd bevorderd. Besmettelijke ziekten waren het gevolg ervan. 
> Hoe wonen de JordanezenWant lieve lezers, de menschen daar, die in hun vunze hokjes en krotjes slapen, soms acht, tien bijeen, die elkaars zuren adem weer inademen en hun benauwingen en angsten op straten en grachten uitleven, die menschen die vechten en vloeken, vaak op een verschrikkelijke manier elkaar toetakelen en beestelijke hartstochten uitschroeien, het zijn onze medemenschen. Dat schreef Israël Querido in zijn Jordaancyclus. 
> HofjesDe gegoede burgers van de stad waren Godsvruchtige mensen. Ze lieten veel geld na voor kerkenbouw en armenzorg. Met die nalatenschappen werden er in de Jordaan veel hofjes voor weduwen en alleenstaanden gesticht. In 1930 waren er in Amsterdam 58 hofjes waarvan 21 in de Jordaan. 
> De Jordaan was altijd OranjegezindWillem III reed bij zijn bezoeken aan Amsterdam altijd met zijn rijtuig door de Willemsstraat, net als koningin Wilhelmina. Als de koninklijke familie in de stad was werden in de Willemsstraat de paarden afgespannen en trokken de Jordaners het rijtuig voort. Bij een bezoek van prinses Beatrix duikt ze een kroeg in en op Koninginnedag krijgt Koningin Beatrix een zoen van een oranjebrillen-verkoper. Maar af en toe trokken ook rookwolken over de koninklijke bezoekers.  >
De Jordaan moet gesaneerd wordenDoor de crisis van de jaren '30 en de Tweede Wereldoorlog is sanering steeds uitgesteld. 564 krotwoningen moeten gesloopt worden. Een sloppenbuurt is geen menswaardige woonomgeving. De eerste woningbouwverenigingen worden opgericht om verkrotting en woningnood te bestrijden. De laatste tijd zijn de corporaties eerder vastgoedconcerns met maatschappelijke taken.  >
Schilderachtige straatjesEchte Jordanezen verhuizen naar Almere, winkeltjes zijn verdwenen. Amsterdammers zitten in de bruine eet- en drinkcafé's. Mensen van buiten de stad winkelen in 9 leuke straatjes. Toeristen fietsen op Yellow Bikes door de buurt. De Hazenstraat wordt als tiende straatje omgedoopt. Galeriën, design-handel en vintage klerenwinkels hebben de groente- en snoepwinkeltjes overgenomen.  >
Mooie verhalen doen de ronde In de Jordaan werd Sjaco vereerd als held van de arme luiden. Hij is de leider van de 'Zwarte Bende'. Een oude buurtbewoner vertelt aan de schrijver Justus van Maurik dat de vader van zijn grootvader Sjaco nog persoonlijk gekend had. Zo is de legende van Sjaco ontstaan. Een geheel van gerechtelijke kronkels en tendentieuze overleveringen.  >
Groenmarkt / Appeltjesmarkt Bij de Groenmarkt aan de Marnixstraat bij de Elandsgracht leverden de tuinders hun waren voor Amsterdam af. Veel cafés en koffiehuizen op en rond de Elandsgracht zorgden voor de dorstige schippers en handelaren. Mannen met handkarren waren vroeg op de dag al dronken. Overzicht |
||||
|
Wat gebeurde er met de Jordaan en met de mensen die er wonen? lees meer over: > Aanleg van de Jordaan > De naam van de Jordaan > Hoe wonen de Jordaners? > De eerste bewoners > Wijde Gang > Verwaarloosde buurten > Alkoofwoningen > Woningdienst / Gezondheidscommissie > Kleine ijstijd / watervoorziening > Nieuwbouw voor arbeiders > Woningwet > Wederopbouw > Schetsplan voor de Jordaan > Verwaarloosde buurten > Wijkcentrum |
Dempen
is vooruitgang |
De
behoeftige en religieuze weduwen werden
in hofjes opgeborgen |
||
|
|
||||
|
>
Aanvullingen en verbeteringen ontvang ik graag
hier
|
Geraadpleegde
bronnen o.a.: |
|||