Willem Frederik, koning Willem I / Intocht van
de koning op het Koningsplein
[1813]
Feestelijke
intocht Koning Willem I
Nederland en België worden samen één
koninkrijk en Willem I wordt de koning.
Na de Franse bezetting keerde Willem Frederik, zo heette Willem
I voordat hij koning werd, in een vissersboot uit Engeland terug naar
Nederland. Door een zware zuidwesterstorm duurde die overtocht vier
dagen.
Op het strand van Scheveningen stonden al die tijd duizenden mensen
vol ongeduld op hem te wachten. Hij werd op 2 december feestelijk in
Amsterdam ingehaald.
Bij
de Haarlemmerpoort klom oranjeklant Nolletje Schijt, een visboer,
op de koets om de prins de hand te schudden.
Bij de inhuldiging van Koning Willem I strooiden herauten koperen en
zilveren gedenkpenningen uit.
Er ontstond zo'n toeloop dat Nolletje Schijt in het gedrang vertrapt
werd en een oog verloor.
In de Jordaan werd de Goudsbloemgracht met linten en bloemen uitgedost.
De Goudsbloemgracht met aan de linkerkant het
Franse Pad / Willemsstraat na de demping
[1854]
De
Goudsbloemgracht wordt
Willemsstraat
Nadat de Goudsbloemgracht gedempt was, werd besloten
die naar koning Willem I te noemen
ter ere van hun eerste koning van Oranje.
[1857]
Plechtige inhuldiging van de Willemsstraat
Op 24 augustus was het zover dat de straat plechtig ingehuldigd
kon worden.
Driehonderd kinderen trokken in optocht naar het eind van de nieuwe
straat waar het oude naamschild hing. Dat werd door middel van koord
en katrol onder het spelen van het volkslied omlaag getrokken
waardoor de naam Willemstraat zichtbaar werd.
[1840]
Koning
Willem II
Toen hij aantrad, zei Willem II een andere koning te willen
zijn.
Een die luisterde naar zijn volk. Maar al gauw veranderde dat.
Hij drukte zijn ideeën door en van luisteren kwam weinig terecht.
Maar nadat in 1848 de Franse koning werd afgezet, werd hij bezorgd.
In een oproer in Amsterdam zag hij het begin van een revolutie.
Opeens gaf Willem II de liberale politicus Thorbecke
toestemming om een nieuwe grondwet te schrijven.
Willem kreeg niet de kans om nog een keer van gedachten te veranderen.
Hij bezweek in maart 1849 aan een hartaanval.
[1861]
Aanhankelijkheid
van de Jordaners voor koning Willem III
Van hun schamele inkomen hebben de Jordaners de koning een sierlijk
bewerkte beker, met deksel aangeboden, waarop staat gegrift:
Bewijs van liefde en
gehechtheid van de bewoners der Willemstraat
aan onzen beminden Koning Willem III
Amsterdam, April 1861
Een traan blonk in 's Konings oog. 't is
mij aangenaam sprak de Koning,
mij midden onder mijn volk te bevinden
Hij bezocht enige schamele woningen, in eene waarvan de huismoeder de
wasch in orde bragt.
dat zijn de uren, welke men nooit vergeet.
Zo werd op een vals romantische toon het bezoek in de krant verslagen.
[1887]
Koning Gorilla
In het Nationaal archief ligt een brochure getiteld: 'Uit het leven
van Koning Gorilla'.
Hoewel de anonieme schrijver van het pamflet Koning Willem III nergens
met naam en toenaam noemt, is het voor iedereen duidelijk dat het over
de toenmalige impopulaire koning gaat.
Het Koningshuis wordt alom gerespecteerd, maar het is een publiek geheim
dat Koning Willem III geen fijnzinnige, trouwe persoonlijkheid bezit.
Het pamflet komt uit socialistische hoek en verschijnt aan de vooravond
van de 70e verjaardag van de koning op 19 februari 1887.
Oranjefurie
De brochure vindt gretig aftrek, er vindt een stormloop op de boekhandels
plaats.
Aan de andere kant ontstaat er in de Jordaan een volkswoede die oranjefurie
wordt genoemd.
In de Hazenstraat worden van een socialistische boekwinkel de ruiten
ingegooid.
Café Waterloo van een socialist in de hoofdstad wordt compleet
vernield.
Veel socialisten worden lastig gevallen en gemolesteerd.
Egelantiersstraat / Koning Willemshuis / Handvaardigheidsles
[1924]
[1864]
Koning Willemshuis
De Jordanezen hebben een Koning Willemshuis gekregen.
Dat was een soort buurthuis aan de Egelantiersstraat 141, ter ere van
de onafhankelijkheid in 1813.
Dominee Adama van Scheltema
had hiervoor het initiatief genomen om een einde te maken aan drankmisbruik.
Feestversiering en een gedenknaald op de Westerstraat
[1874]
Wat doet die 'naald' op de Westerstraat?
Hij staat daar om de festiviteiten rondom het 25-jarig
regeringsjubileum van koning
Willem III in 1874 te vieren.
Overal in de stad worden protserige versieringen opgebouwd.
.
Het bezoek van Koningin Emma met haar dochter
prinses Wilhelmina.
Achter de koets gaat de burgemeester van Tienhoven, eerbiedig te voet.
[1898]
De
Jordaan bleef altijd Oranjegezind
Koning Willem III reed bij zijn bezoeken aan Amsterdam altijd met
zijn rijtuig door de Willemsstraat,
net als koningin Wilhelmina in de eerste
jaren van haar regering.
Als de koninklijke familie in de stad was werden in de Willemsstraat
de paarden afgespannen
en trokken de Jordaners 'personeel' het rijtuig voort.
Vergaderzaal Oranje Vriendenkring
[1898]
De Gouden Koets
In de vergaderzaal van de Oranje Vriendenkring
werd besloten Koningin Wilhelmina een Gouden koets cadeau te
doen. De zaal is bereikbaar via een gang naast Willemsstraat 10.
Het rijtuig werd gemaakt door de autofabrikanten, de gebroeders Spyker.
Ze pakte haar geschenk pas de volgende dag aan omdat ze giften van Amsterdammers
bij de inhuldiging, een nationale gebeurtenis, niet passend vond.
Koningin
Wilhelmina heeft al in 1896 de Gouden Koets als geschenk geweigerd wegens
protesten in ons land tegen de overdreven pracht en praal bij de kroning
van de Russische tsaar Nicolaas II, datzelfde jaar. Aanvankelijk
wilde de vorstin de Gouden Koets aan het Rijksmuseum schenken, maar
ze kwam daar van terug.
Wilhelmina liet weten de koets, een geschenk van de Amsterdamse bevolking,
bij een latere gelegenheid alsnog te willen aanvaarden. Dat gebeurde
dus feitelijk bij haar huwelijk met Prins Hendrik in 1901.
De kroning van de Russische tsaar in 1896 werd in Nederland wegens de
nauwe familiebanden tussen de beide vorstenhuizen met veel belangstelling
gevolgd.
Een verslag ervan in het socialistische weekblad De Kroniek leidde tot
een felle polemiek.
De socialistische protesten werden beschoud als Wilhelmina's motief
de Gouden Koets te weigeren, al is daar geen bewijs voor.
De Gouden Koets heeft in de drie jaar tussen de inhuldiging en haar
huwelijk in de toonzaal van fabrikant Spyker gestaan.
Koninklijk
bezoek
Juffrouw Nellen
[1914]
Koningin Wilhelmina gaat op theevisitie
bij juffrouw Nellen in de Goudsbloemstraat nummer 139.
Ze
ziet hoe het is om in een éénkamerwoning, met een huur
van fl.1,90 per week, te moeten leven.
De Telegraaf doet verslag van het bezoek van Prinses
Beatrix
[1972]
Beatrix
bij ons in de Jordaan
HKH prinses Beatrix bezoekt de Jordaan in de voetsporen
van haar voorgangers .
16 augustus werd ze door de kunstenaar Herman
Ysebaert rondgeleid.
Dat was opmerkelijk, want Ysebaert was een overtuigd communist die alle
mogelijke sociale acties in de Jordaan kunstzinnig ondersteunde en die
de toen gebruikelijke 'bruggenborden' tijdens de verkiezingen voor de
CPN schilderde.
Beatrix wipte bij die gelegenheid ook binnen bij café
Rooie Nelis, waar sindsdien de Yellow Bikes van de
toeristen voor de deur staan.
Koninklijke kus
[1988]
Gekust op koninginnedag
Een onverwacht bezoek van Koningin Beatrix
op 30 april 1988 aan de Amsterdamse Jordaan, waar zij in de tweede Lelydwarsstraat
van een verkoper van oranje brillen, Maarten Rijkens, een koninklijke
kus ontving.
Het 'spontane' bezoek was volgens sommigen een zorgvuldig voorbereide
stunt die haar imago erg goed deed.
De beroemde kus die zij kreeg, viel buiten de regie, maar kwam wel mooi
uit.
Het koninklijke
gezelschap kwam onaangekondigd met een rondvaartboot op de Egelantiersgracht
bij de Prinsengracht aan.
De vorstin heeft nooit geld bij zich. De burgemeester
Ed van Thijn moest majesteit een rijksdaalder lenen om
iets op de vrijmarkt aan te schaffen.
Overigens was het uitstapje niet helemaal zonder vervelende incidenten.
Op de terugweg werd er een bierblikje naar de rondvaartboot gegooid.
Het vloog rakelings langs het hoofd van prins Claus.
[1980]
Geen
woning, geen kroning
Het was niet altijd een feestelijke bedoening.
De kraakbeweging
had officieel het standpunt "Geen Woning Geen Kroning" gekozen.
Met andere woorden wij zijn tegen die kroning, omdat wij vinden dat
er woningnood is.
En wat gaan wij doen op die dag, wij gaan woningen kraken.
Dat was natuurlijk prima, maar er was veel meer aan de hand.
De monarchie en de kroning, die ontzettend veel geld kostte en met ontzettend
veel praal gepaard ging, lokte natuurlijk veel meer sentimenten uit:
sommigen hebben veel en anderen hebben weinig, of het nou om geld gaat
of woningen.
Er was onvrede op meer punten dan alleen maar die woningnood.
naar boven
|