de Jordaan


> Jordaan index

meer straatjes en grachten:

< Lauriergracht

< Konijnenstraat
< Elandsgracht
< Elandsstraat
< Looiersgracht

< Laurierstraat
< Bloemgracht
< Madelievenstraat



tussen taal en beeld Hazenstraat



   


Het Tiende Straatje
Hoewel de 'negen straatjes' formeel niet binnen de grenzen van de Jordaan vallen, maken ze, daar qua sfeer wel deel van uit. De Hazenstraat is daarom tot het tiende straatje benoemd.
Winkelende dames vragen in de Jordaan de weg er naar toe. Ze zijn op pad om leuke dingen aan te schaffen.




Er waren vroeger veel winkeltjes in de Hazenstraat
Zoals het snoepwinkeltje van tante Alie en Tante Truus. Truus die had een verhouding met de drogist in de straat.
Er waren een paar slagers, een schoenmakerij, een Italiaanse ijswinkel, bakker Bouman, een loodgieter, een elektriciteitswinkel en een tweedehands meubelwinkel.
De schillenboer kwam met paard en wagen langs.
Aan de brughekken hing een een grote reddingshaak, als er iemand in de gracht viel, kon die uit de gracht gevist worden.

Kunst in plaats van dagelijks voedsel
Jammer genoeg nemen galeries de plaats van de melkboer en de spekslager in.
De Hazenstraat is als tiende straatje omgedoopt omdat daar inmiddels ook voldoende galeries, vintage klerenwinkels en andere typische neringen het van de oorspronkelijke groente- en snoepwinkeltjes
gewonnen hebben.


Klene meiden
Op de Looiersgracht was de dropfabriek van Klene. Veel meisjes uit de buurt werkten daar,
en als ze van hun werk af kwamen, liepen ze vaak gearmd te lachen, soms wel 5 of 6 meisjes naast elkaar gein te maken. Dan hoorde je vrouwen zeggen, daar hebbe we de "Klene meiden".

De Pappovanies
Er woonde een familie met 12 kinderen in een oud winkelpandje. De baby speelde in de etalage. Het was er erg klein. Ik ben er wel eens binnen geweest, ongelooflijk zo oud alles en zo arm.
Ze gingen op een emmer omdat de WC zeker verstopt was. Die werd dan buiten in de goot geleegd.




Uithangborden met musicerende hazen
Het linker uithangbord met de musicerende hazen hing in vroeger tijden in de Hazenstraat.
Het houten bord toont hazen die op de schalmei, de klarinet en de hobo speelden.
Tegenwoordig hangt het in de Dom van Lund in Zweden.
Hoe het daar gekomen is weet niemand.



Op weg naar de hoefsmid in de Elandsstraat


De burgemeester van de Hazenstraat is overleden



Nelis Vogelensang
Daar zit hij op een zetel bij zijn benoeming tot burgemeester van de Hazenstraat.

Nelis wil beroemd worden en dat is hij ook want hij staat op de foto samen met vele Bekende Nederlanders.
Hier zien weNelis met voormalig burgemeester Job Cohen en de overleden schrijver Harry Mulisch.
Nelis woonde vroeger in de Platanen op de Lauriergracht, een tehuis voor mensen met een verstandelijke beperking. Sinds dat verhuisde naar Amsterdam Noord was Nelis vrijwel dagelijks in de buurt te vinden. Af en toe schreef hij een bekeuring uit, maar daar kwam je onderuit als je beloofde iets niet meer te doen.

Nelis was eigenlijk de burgemeester van de Hazenstraat.
Hij is 21 augustus 2014 op 74-jarige leeftijd overleden.


Meer over Nelis Vogelensang

Beroemdheden in het tiende straatje



Michael Jackson in zijn jonge jaren, en Tom Waits zijn in 1977 in de Hazenstraat gefotografeerd door Claude Vanheije.

   
 



Nr.2 The English Bookshop Exit

Een bijzondere winkel op de hoek van de Lauriergracht heeft de boeken weggehaald.
Ondanks intensieve 'crowdfunding' is het niet gelukt de boekwinkel voort te zetten.
Daarmee verdwijnt ook een plekje om de typische English Tea met een muffin en clotted cream te genieten en deel te nemen aan verschillende literaire activiteiten.



Nr.2 Bloch
Een winkel voor balletschoentjes komt ervoor in de plaats.
Bloch startte in 1932 in Sydney in Australië.
Het dansmerk is groot geworden dankzij haar handgemaakte spitzen. Oprichter Jacob Bloch maakte spitzen waarmee ballerina’s langer op de punten van de spitzen konden staan..




Nr.2a Olivaria
Menl verkoopt vele soorten olijfolie uit diverse landen.
Er is een proeftafel zodat je weet wat je koopt. De eigenaar vertelt het verhaal bij de olie. Olivaria importeert zelf alles liefst in de originele flessen. Olijfolie uit Portugal moet daar geproduceerd zijn en niet in Spanje.


Nr.4 Recht voor allen
De beroemde of beruchte colporteur van socialistische pamfletten en van het socialistische weekblad
Recht voor Allen, Karel Anthonie Bos woonde in de Hazenstraat Nr.4.
Daarom werden bij zijn boekwinkeltje regelmatig de ruiten ingeslagen.


Colporteren van Recht voor Allen


Een groep koningsgezinde Jordanezen was zo geestdriftig voor vaderland en vorstenhuis, dat ze voor het Paleis op de Dam het volkslied stonden te zingen.
Daar werd besloten 'die Bos es mores te leren'.

Toen de bende in de Hazenstraat arriveerde, stond een tiental socialisten op de stoep van het boekwinkeltje van Bos hen op te wachten.
De vereerders van het vorstenhuis schreeuwden: Hop, hop, hop, hang de socialisten op.
Pas na meer dan een half uur kwamen de agenten van het posthuis dat, vlak bij, in het voormalig Luthers Weeshuis om de hoek op de Lauriergracht gevestigd was.




Nr.6. 'De Werkman' 2e hands kleren





Nr.6 Wonderhands
Die handen zijn van haarkunstenaar Ron Meijer
De geboren en getogen Amsterdammer knipte van jongs af aan al het haar van zichzelf en dat van zijn vrienden.
‘Wonderhands’ was lang de enige kapperszaak in de buurt. Met zijn twee stoelen één van de kleinste salons in Amsterdam. Ron werkt veel met vaste klanten uit heel Nederland en wordt geregeld gevraagd voor diverse fashionshows.





Nr.8 Fotograaf Paul Huf
[1924-2002]



Het was een glamourfotograaf en hij maakte foto's zoals de voorhoede van AJAX in 1947.



Miss World 1951.





Nr.10
Joep Buijs een galerie-atelier
De meeste kunstenaars werken op hun al dan niet riante atelier aan hun schilderijen.
Zo niet Joep Buijs, hij maakt schilderijen in de etalage van zijn kleine atelier.
Iedere voorbijganger kan zien hoe het werk vordert en de kunstenaar naar het hoe en waarom ervan vragen.




Nr.11-16 De Turksche Keizerspoort

De oorsprong van de naam is niet met zekerheid vas te stellen. Boven de voormalige poort is het Turkse wapen te zien. In de gang er achter waren een paar kleine huisjes. Er was hier in de 18de eeuw een pakhuis voor mediterrane, Turkse levensmiddelen.
Het huidige poortgebouw dateert uit 1893. In het bevolkingsregister is de plek Keizersgang genoemd.



Eind 16e eeuw had Amsterdam handelscontacten met de Levant. Daar maakten de Turken de dienst uit. Willem van Oranje sloot een bondgenootschap met die Ottomanen.
In de volksmond heette alles wat daar vandaan kwam ‘Turks’.
De kruidenier in de Goudsbloemstraat had een gevelsteen ‘Turkse Boer’. zo werden alle kruideniers toen genoemd. In de Tweede Laurierdwarsstraat was een winkeltje dat tot in de 20ste eeuw zo heette.






Nr.18 Maison PopUp

Eens per maand komt er iemand iets nieuws brengen, maar of er een 'loop in' zal komen valt te bezien.
Het is ook moeilijk om de spullen later nog eens te gaan bekijken.




Nr.20 Galerie van Zomeren,
was eerder de hobby van Wim v Krimpen
oud directeur van de Kunsthal in Rotterdam.



Zou de gootpijp naast de galerie een plek voor 'liefdesslotjes' worden?




Nr.26 Cats & Things, kattenmode.
Het kattenaspect moet sfeer uitstralen om tot een harmonieus samenleven met je katten te komen.



Nr.26 In de zwaan



Nr.28 Kunstverein

Kunstverein noemt zich een curatoriaal bureau, waar rondreizende tentoonstellingen en zo plaatsvinden.
Het gaat om huiselijkheid, zelforganisatie, sociale betrokkenheid en dapperheid in de kunstproductie.
Het is een soort bijkamertje waar werk van jonge en oude kunstenaars hangt dat in de galeries van de buren niet past.



Nr 28a de Gruttersgang in 1972



Nr 28a Dameshoedenfabriek Constant
Die was gevestigd in de gang, een triest uitzicht voor de naaisters.




Nr. 28 Muurreclame van bakkerij De Korenschoof.
Op deze plek stonden auto’s geparkeerd en kwam later een plantsoentje. De eigenaar van de bakkerij was in de jaren vijftig J. Jansen junior, die eerst een bakkerszaak had in de Rozenstraat 77.
Hij liet de reclamerijm aanbrengen:

WIJ ROEPEN HET van de DAKEN:
BROOD van de Korenschoof
ZAL U SMAKEN.




Nr. 28 Galerie Serieuze Zaken

en daarna Galerie Diana Stigter
Van oude automobielen naar nieuwe kunst.




The Black Mouse

Een koffiehuis (coffeeshop?) en Jazzclub
op de hoek van de Elandsstraat.
Het was daarvoor een winkel voor hippe kleren.
Op een gegeven moment was dat leuke winkeltje weg en vervangen door een rookhol.
Iedereen sprak er schande van. Steeds meer 'hogere klassers' van de school in de straat werden er gesignaleerd.
Een zwarte dag was dat er een coffeeshop in de Hazenstraat kwam, maar het kon nog erger.
Een jongen uit de vierde overleed op een bankje in de Hazenstraat nadat hij in de Black Mouse was geweest. Hij zou hard drugs hebben gebruikt. Zijn ouders hebben met toestemming van de gemeente op het bankje tegenover de coffeeshop een kleine plaquette mogen plaatsen.
In het pand waar ooit de Black Mouse zat zit nu weer een kledingwinkel. 't Haasje'



't Haasje
Op de hoek zijn vintage dingetjes en damesmode te koop.



En inmiddels is de naam: Haas

Kenmerkend voor de buurt is dat je de deur van de hoekwinkels op beide straten uitloopt.





Nr. 54
Grafisch ontwerp studio PutGootink




Een gelegenheidsgalerie voor Collecters Editions.






Nr.56 Modernistische nieuwbouw




Nr.58 Restaurant 't Stuivertje
Frans / Hollandse keuken



Nr.60 Afbraak




Nr.62 gevelsteen brug met os




Nr 64 Ristaurante La Festa
Bakt ambachtelijke pizza's



Nr.66 Guus vd Berg
,
Ambachtelijke schoenmaker.
Met misprijzende blik in de ogen plakte hij de zool van mijn scatebord schoen.




Nr.70 FLAMEWORK's Officina is het ontmoetingspunt tussen een glasbewerker en een zilversmid
in een gemeenschappelijke ruimte.




De aardewerk-, glas- en porseleinwinkel van de firma J.J. Kuyper op de Elandsgracht 78 hoek Hazenstraat.
De geschiedenis van deze bijzondere buurtwinkel gaat terug tot 1887, toen Johannes Jurriaan Kuyper een water- en vuurwinkeltje overnam op de Elandsgracht 80. Jan Kuyper werkte eerst in de suikerfabriek aan de Haarlemmerweg, waar in 1887 een staking uitbrak.
Jan nam ontslag en begon het winkeltje.
Pas toen in 1891 de gracht gedempt werd en de Groenmarkt er kwam begon de nering te lopen
Heet water en vurige kooltjes waren gewilde artikelen voor de marktkooplui.
De vuurpotten stonden op een binnenplaatsje achter de winkel. Ze werden gestookt met turf uit Drenthe.
Een emmer heet water kostte een halve cent.
In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd de winkel uitgebreid met het naastgelegen pand nr. 78, op de hoek van de Hazenstraat.
De nieuwe winkel was veel deftiger dan het water- en vuurwinkeltje. De nadruk lag nu op het vele aardewerk en op de drogisterij in het souterrain. Vier generaties uit één familie hebben in de winkel gestaan.
In 1984 besloot de familie de zaak op te heffen. De supermarkten in de buurt verdrongen een drogisterij met schoonmaakartikelen. De belangstelling voor het bijzondere aardewerk nam ook af.

Vanaf 2010 is er de Patisserie van Arnold Cornelis gevestigd.



Patisserie Arnold Cornelis,
Yogataarten op de hoek van de Elandsgracht
.



Hoek Elandsgracht [1902]
 

Nr.1-3 Brand
Op 23 sept 1911 brak een grote brand uit in de winkel- en woonhuizen van de Hazenstraat 1-3. Oorzaak was ontploffende benzinedamp bij een theelichtje.
Er vielen twee doden, één zwaar- en twee lichtgewonden.




Nr.1-3
Space Invaders

Sinds 1998 duiken de Space Invaders op in vele internationale steden en sinds 2000 ook in Amsterdam.
Ze verschijnen op gebouwen, aan de zijkant van bruggen, en op allerlei onmogelijke plekken. Een van de eerste plekken was op de hoek van de Hazenstraat en de Lauriergracht.




Op de schakelkast heeft Joep Buijs het hondje Amber geschilderd dat vaak op de brug lag te slapen.



Jammer genoeg is de schakelkast vernieuwd en het hondje maakt plaats voor een affiche voor een 'Virtual Reality Ballet' waar je door een rare bril naar moet kijken.





Van petsalon naar kapsalon




Nr.3 Petsalon
De hoeden en petten zijn verdwenen.

Vijfentwintig jaar geleden begon hoedenmaakster Ans Wesseling met eigenzinnige petten en hoeden. Tot in de U.S.waren de honkbalpetten bekend. Nu is het afgelopen met deze unieke nering.
Na 25 jaar is op 31 december 2012 de winkel en het atelier in de Hazenstraat gesloten.



Nr.3 Day & Night,
Een clubje kapsters die van plan zijn dag en nacht te gaan knippen.


Daarmee zijn er dan in de Hazenstraat drie dameskapalons op de tien vierkante meter.




Nr.11 Althuis Hofland Fine Arts






Nr.15 Bakkerij Lux
van J.J.Bouman (toen)



Nr.15 Galerie Caroline O'Breen (nu)




Nr.17 Koep.
Nog een kapster
in de Hazenstraat




Nr.19 Chet's
Die eenzame drummer zat voor het Jazzcafé te spelen maar niemand gaf hem iets om van te leven.
Het café was genoemd naar de beroemde trompettist Chet Baker die op 13 mei 1988 uit het raam van zijn hotel viel.




Nr.19 De Uitvreter kwam er zijn kookkunsten vertonen. Het was een 'Table d'Hôte' waar 20 eters konden aanschuiven. Maar dat duurde niet lang.

Nr.19 Men Inpossible nam de 'Table' over.
Je kunt er, op afspraak, Japanse Veganistische Ramen Experience eten. De aarde redden door de kracht van Ramen.
Het is een uitdaging voor de toekomst. Door de consumptie van dierlijk vlees te verminderen, geloven we uiteindelijk dat we alle problemen op de aarde oplossen. Dus moeten we allemaal lekker veganistisch eten kiezen.




Nr.25 Chocolátle
Een chocolade atelier met consult over exclusieve chocolaatjes




Nr.27 Wouter van Leeuwen, fotogalerie




Nr.27/29 Kermisgang
De deur geeft toegang tot de uitgebreide gang achter de huizen van de Hazenstraat en de Elandsstraat.




Nr.29
Jordaan Skin Care

Nr.29 Kapperszaak Oudejans

Voordat de familie Paapovane er woonde.
Mijn broer, 4 zusters en ik, Nico Oudejans (1933) zijn in dat huis geboren.
In 1940 verhuisden wij naar nr 26 naast Bakkerij de Korenschoof en aan de andere kant was Slagerij Baas.




Nr.31 gevelsteen bloem



Nr.31 de Kleine Winst




Aardappelhandel Blom [1919]
,
Hazenstraat hoek Elandsstraat [2000]

Blom was een concurrent van Lindeman.
Het is bijzonder dat op korte afstand van elkaar twee gelijke neringen konden bestaan.
Een beroemd architect was zoon van de aardappelhandelaar.



Piet Blom (1934-1999)
Een sociaal bewogen architect staat hier voor zijn geboortehuis in de Hazenstraat.
De Jordaan had een belangrijke invloed op zijn ontwerpen die een alternatief waren voor de monotone, naoorlogse, stedenbouw.






Een steen mist uit de muur.
Op mysterieuze wijze is daar de deserteur terug.



Café Saarein, damescafé op de hoek van de Elandsstraat






Dolf Toussaint [1924-2017]
Hij fotografeerde de Jordaan op een intense manier. Hij richtte zijn lens in de eerste plaats op de mensen en hun bezigheden. Van de kinderen en hun spel op straat tot de feestvierende volwassenen in die 'mooie en fijne Jordaan'.
Daarnaast werd Dolf bekend om zijn foto's van het politiek bedrijf in Den Haag.

Hier een doorkijkje naar de Hazenstraat, hoek Elandsstraat
.De plek is nu volgebouwd met nieuwbouw waardoor dit stukje stadsbeeld historie geworden is.





Nr.35 De haas en de honden
.
Deze steen is geplaatst in 1996 door de eigenaar.
Die voelde zich belaagd door de nieuwbouw
links en rechts van zijn oude pand.

Nr.35 Speer fotografie uitgeverij De Bezige Haas
De Fotograaf is Peter van der Meer.




Nr.37
Snelliusschool

De school is verplaatst naar de Elandsstraat als
14e Montessorischool De Jordaan.


De 3e en 4e klas van de school in 1952.
Meester Galema was een geliefde meester voor vele jaren. Zeker meer dan twintig jaar heeft hij daar les gegeven.

Mijn meisjesnaam is Neeltje Onink. Ik ben geboren op 2 augustus1942 op de Lauriergracht 67.
Ik zat acht jaar op de Snelliusschool in de Hazenstraat, twee jaar kleuterklas en alle zes klassen.
Het was best een mooie school van binnen, met marmeren trappen, dacht ik, en een grote speeltuin buiten.

Tegen mij werd gezegd dat ik beter mijn best op school moest doen en naar de Mulo moest gaan, anders werd ik ook een 'Klene meid'. Ik vond dat niet zo erg, het leek toch alsof ze veel gein hadden.

Ik heet nu Neeltje Wilson. Sinds 1968 woon ik in Virginia Williamsburg US.



Palmpasenoptocht
van de kinderen in 1973.




Nr.59 Modernistische nieuwbouw






Nr.51 BBB Healthclub,
Shapen, afvallen en werken aan je leefstijl voor dames.




Nr.53 Brainy Days
was een PopUp w
inkel, voor je het weet is die weer PopOff en terug naar de dameslijfwerkplaats BBB.






Nr.65 Wasserij de Eland
Na vijftig jaar wassen en strijken is de Eland, verhuisd van de Elandsgracht naar de Hazenstraat.


De Nederlander heeft één afgod, dat is de aardappel
In de supermarkt AH op de Elandsgracht is duidelijk wat volksvoedsel nummer één is. Het vak met de aardappels is goed gevuld met die knollen in alle soorten en maten van Krieltjes tot Eigenheimers, vast afkokend of kruimig, alles in plastic verpakt.

Nr.67 Van aardappelhandel naar supermarkt
In de Jordaan waren veel aardappelhandelaren en die supermarkt was ook begonnen als een aardappelkeldertje op de hoek van de Hazenstraat.



Op de hoek van de Elandsgracht en de Hazenstraat begon Simon Lindeman in 1869 een aardappelhandel.
De oude Simon kon niet bevroeden dat het familiebedrijf vijf supermarkten zou vestigen
Hij zou zich mogelijk ook in zijn graf omdraaien als hij zag dat zijn naam op de gevel vervangen zou worden door een AH logo, met alle blauwe toestanden die er bij horen.

Hoewel je voornamelijk voor een goede aardappel bij hem terecht kon, werd begin vorige eeuw de aardappelhandel uitgebreid met groente en fruit.
Op een sluipende manier moest Lindeman voldoen aan 'de eischen der nieuwe tijd', dat betekende een uitbreiding van het assortiment met zuivel.



Groenteman Lindeman



De tijd is voorbij dat je met je groenteboer uitgebreid kan praten over de kwaliteit van de aardappels die in grote houten bakken klaar lagen en die in de vroege morgen door één van de oudere broers Lindeman persoonlijk op de Centrale Markthallen uitgezocht waren.

Aardappelboer is een vak.
Vakkenvuller in een supermarkt, een bijbaantje
.




Nr.67 Mipacha schoenen uit Peru
Believe the hype was een winkeltje waar dromenvangers, schilderijen, armbandjes en te vinden waren.
De droom is snel weer voorbij en tegenwoordig gaat Mipacha proberen culturele sneakers in het kenmerkende kleurenpatroon van Cuzco Peru verkopen
.


Stegen en gangen in buurt FF
Officieel mocht op binnenerven niet gebouwd worden, maar in de Jordaan trok men zich daar niets van aan. Huisjesmelkers bouwen goedkope pandjes achter de bestaande huizen die te bereiken zijn via stegen en gangen van nog geen meter breed.

In de 18e eeuw zijn er in de Jordaan 972 gangen naar 1690 achterhuizen, waarin 3795 families wonen. In buurt FF, waar de Lauriergracht het middelpunt van was, waren 33 van die gangen.

Tijdens de bouwperiode werd vaak bezuinigd op heipalen, waardoor verschillende huisjes begonnen te verzakken.

Een bouwkavel mocht niet breder dan 20 voeten, van ongeveer 28 cm., zijn.
Een gang naast de bebouwing mocht niet dichtgetimmerd worden.
Er mocht wel een dakje over, maar dat moest zo hoog zijn dat een man met een turfmand op zijn hoofd er nog onder paste. Dat moest opdat de mensen die achter zo'n gang woonden nog turf voor hun kacheltjes konden krijgen.

De Drie Baarsjes Gang:
'Een huys en Erve staande en leggende in de haase straat op de hoek van de gangh van de herberg van Outs genaamt de drij baarsjens.

Er waren veel gangen maar die zijn door de tijd en door bebouwingen verdwenen.



 
             

> Jordaan index

Aanvullingen en verbeteringen graag
hier