> Jordaan index

< Lauriergracht
< Hazenstraat
< Konijnenstraat
< Elandsgracht / Elandsstraat
< Laurierstraat
< Bloemgracht

de Jordaan tussen taal en beeld

Looiersgracht



De Looiersgracht omstreeks 1890 en 2000

De Looiersgracht ontstond toen vanaf 1612 vanuit de Brouwersgracht de grachtengordel in zuidelijke richting werd gegraven. De gracht is zo genoemd omdat er veel leerlooierijen in de buurt waren. De laatste leerlooierij was 'De Wilde Os' die verdween in 1885.

Verdwenen fabrieken

De Looiersgracht heeft, behalve die leerlooierijen, een grote bedrijvigheid gekend.
Dominee Galenus Abrahamzn de Haan heeft zich in 1651 bijvoorbeeld met alchemie beziggehouden om te proberen goud te maken en dat te gebruiken voor de behoeftigen. Hij had al zeepziederij 'De Hoop' opgericht. Een goudsmid van de Doopsgezinde Gemeente 'Het Lam' vond hem maar een oplichter.
De zeepziederij brandt af.
Er komen suikerraffinadeurs en door de komst van stoommachines vroor de gracht nooit dicht.

In de loop der tijd waren er wasserijen, ververijen, drukkerijen, zagerijen, een schellak en verffabriek. Er werd bier en mineraalwater gebotteld en er was zelfs sprake van een pharmaceutische industrie. Diamantslijperij 'Kohinoor' en nog een andere vestigde zich er in 1872.

Sinds de eerste helft van de 19e eeuw was in het gebouw “Hercules”, en in de aangrenzende gebouwen de Suikerwerkfabriek Klene & Co gevestigd. Na een brand is de fabriek in 1988/89 gesloopt. Op de plek verrees het appartementencomplex 'Residence Le Jardin'
In het pand aan de Looiersgracht nrs. 58-62 was de Bierbottelarij van Die Port van Cleve van de gebroeders Hulscher gevestigd. Vanaf 1894 zat hier de Cartonnage- en reclamekaartenfabriek F.J. Schwendemann. In 1925 kwam die in handen van de fa. Zürcher.
Rond 1900 stond aan Looiersgracht 27-33, hoek Passeerdersstraat, de Pharmaceutisch Chemische Fabriek 'de Pharmaceutische Handelsvereniging'. De huidige nieuwbouw is van 1985.


De Klenefabriek [1989]


Het complex 'Le Jardin'


De Oude Looierssloot werd gedempt. Na 1658 kwamen er ook looierijen bij de Vijzelgracht, vandaar dat de Nieuwe Looiersstraat daar te vinden is.

Eind 19e eeuw stond aan de Looiersgracht 19 de Openbare Lagere Armenschool No.3.


Bezienswaardigheden


De Oude Doolhof of Sente Pijlderstuin [1625]

Op de hoek van de Looiersgracht en de Prinsengracht was een doolhof en beeldengalerij waar de beelden van David en de reus Goliath, die met de ogen kon rollen, te zien waren. Tegenwoordig staan die twee in het Amsterdam Museum.


Evangelisatiepost Simon de Looier


Links:
Simon de Looier / Rechts Eben Haëzer, ook genoemd de Buffel

Vanaf 1894 was het gebouw van Simon de Looier de kerk van de Oud-Gereformeerde Gemeente, die zich in 1922 aansloot bij de Christelijke Gereformeerde Kerk van Amsterdam. Dit genootschap bezat ook het kerkgebouw Eben Haëzer aan de Lauriergracht 132, dat in 1893 is gebouwd in de zogenoemde 'Willem II gotiek', en werd 'De Buffel' genoemd.
Die stijl is in veel kerkgebouwen, die in het begin 'preekschuren' genoemd werden, terug te vinden.
De kerk aan de Looiersgracht was oorspronkelijk als pakhuis voor marmeren Belgische schoorsteenmantels gebouwd. Er zou ook een fabriek van brandspuiten in komen.In ieder geval liet de kerkeraad van de Oud Gereformeerde kerk de gevel in 1894 verbouwen in de stijl zoals die er nu uit ziet, en werd het gebouw als kerk ingweid. Als gevolg van splitsingen en strubbelingen werd het gebouw in 1925 aan de firma Zürcher verkocht die op nr. 68 een Cartonnage en Reclamekaarten fabriek had.
Toen de Gereformeerde Gemeente een nieuw gebouw zocht, kwam er een Amsterdamse volksvrouw vertellen 'jullie kenne het kerkie terug krijgen'.
En zo kwamen ze door 'terug' koop van Zürcher in 1933
weer in het bezit van het gebouw.
In 1972 wordt er brand gesticht. De kerk blijft gespaard, maar het archief brandt volledig uit. De brandstichter probeert ook drukkerij Cloeck & Moedigh aan de Lijnbaansgracht aan te steken.
Er is nu sinds 1994 een Bijbelcentrum en evangelisatiepost Simon de Looier van de Gereformeerde Gemeenten gevestigd.
Sinds 1999 worden er ook weer kerkdiensten gehouden. Na een verbouwing in 2012 is het behalve mee te doen aan bijbelcursussen en kinderclubs ook mogelijk deel te nemen aan 'open maaltijden' op donderdagavond.

[Bron: Rogier Schravendeel, 'Werken in 'Gods wijngaard']


Café's


Looiersgracht 72 / Café Festina Lente met het beeld van Albert Zweep en de kat /

Al meer dan 100 jaar is er een café-bedrijf op deze plek. Gedurende die jaren heeft het café verschillende namen gehad. Eén van die namen was Bohemia, een begrip onder jazz-liefhebbers in Amsterdam. In Bohemia hebben onder andere Theo Loevendie en Chet Baker in de ruimte die nu de keuken is, staan jammen.
De poëzieslag georganiseerd door het café is het leukste dichterspodium van de Jordaan. Hier wordt al sinds mei 1998 één keer per maand gestreden om de jury-en publieksprijs. De grote finale vindt plaats op de brug bij het café, meestal op de laatste zaterdag van juni.


Op de hoek van de Lijnbaansgracht / Café Chaos


Oude Looiersstraat [1900] / Grutterswaren De Mercuur in de 1e Looiersdwarsstraat


De eigenaresse Marie Keyzer in haar winkel De Mercuur.
De winkel is al sinds 1870 in de familie en Marie doet dit werk al 40 jaar. [Foto ANP]


Gevelstenen





Oude Looiersstraat [1900] Poortje van hofje Hoeksteen [1895] en [1926]


Boldootkar in de 2e Looiersdwarsstraat [1934]


1e Looiersdwarsstraat 27 en 29


Aanvullingen en verbeteringen graag hier

>
Lauriergracht

Bronnen o.a.
Minne Dijkstra, Jordaanlezingen /
Bureau Monumenten en Geologie /
Stadsarchief Amsterdam /
Ons Amsterdam /