Vormen


> startpagina
> de bron van dada
> collages merzkunst


tussen taal en beeld



knippend

Een schaar afkomstig uit een vrachtschip, een Hasselteraak of Overijsselse praam, vergaan in 1888 op de Zuiderzee, gevonden nabij het huidige Swifterbant in Flevoland.





Een schaar kan andere vormen aannemen als je niet oplet.



John Heartfield / zelfportret met politiecommissaris. /

Aan het gebruik van scharen herkent men de zedelijke ontwikkeling van een land.

Heartfield was een DaDa kunstenaar.
Hij gebruikte zijn schaar voor het maken van fotocollages als wapen tegen het Nationaal Socialisme in Duitsland.
Uit protest tegen de Eerste Wereldoorlog veranderde hij zijn naam Helmut Herzfeld in John Heartfield.


Les in het maken van fotocollages in Moskou [1930]



Jos Deenen

De wereld door de ogen van mijn schaar
Deenen legde, geinspireerd door Heartfield, een enorm archief aan van uitgeknipte foto's.



Hannah Höch / Schnitt mit dem Küchenmesser durch die letzte Weimarer Bierbauchkulturepoche Deutschlands [1919]

Hannah Höch
Ze verwierp de letterlijke en wat zij noemde "tendentieuze" benadering van John Heartfield en ontwikkelde haar eigen unieke stijl voor haar knipsels, die een breder publiek bereikte.



Theo van Doesburg / Collage voor een DADA soiree in Den Haag.

DADA in Holland
Van Doesburg organiseert een DADA Veldtocht. Een serie dadaïstische voorstellingen die Theo van Doesburg, Kurt Schwitters, Nelly van Moorsel en Vilmos Huszàr in 1923 uitvoeren. De aankondigingen zijn uitgevoerd in de stijl van dada, uitgeknipte teksten. Schwitters
j gebruikte daarvoor distributie bonnen, touwtjes, papieren poppetjes, krantenknipsels, tramkaartjes en dat soort dingen. Schwitters noemde dat 'Merzkunst', naar een fragment van de naam 'KomMERZ und Privatbank'




Koningin Beatrix knipt iets open
Prins Claus, een zeer wijze man, sprak: "Lintjes knippen is onze corebusiness.”


Knipsels van dominee Jan de Bleyker
Een huwelijksoorkonde.
In het halfrond staat: „Pieter Koekebakker in den echt verenigd met Maartje Dirks Kok, den 8en October 1761. Geknipt door Jan de Bleyker, Leeraar der Doopsgezinden in Alkmaar, oud 53 jaar, 1761.
De knipstukken werden gemaakt om er wat bij te verdienen. De tractementen waren klein en niet toereikend om in het onderhoud van hem en zijn gezin te voorzien.




Screensavers

Mirjam Berloth plakte vele A4tjes aan elkaar en knipte er screensavers van.
Die kan men op een tv scherm plakken om de onthutsende beelden van bijvoorbeeld natuurdocumentaires en het nieuws, te transformeren tot voorstellingen van grote schoonheid.


naar boven



collages Merzkunst


2 11 2017