Onleesbare taal


> startpagina

> index woorden


tussen taal en beeld


Paul Klee / Beeldgedicht

 


Is onleesbare taal ook taal?

Onleesbaar moet eerst gedefinieerd worden.
Taal is onleesbaar voor iemand die nooit lezen geleerd heeft.
Om leesbaar te zijn moet de lezer een tekst voor zich hebben die geschreven is in een taal die eerst geleerd is. Dat is in de eerste plaats de moedertaal en vervolgens welke taal dan ook.
De moedertaal leer je als kind omdat je die nodig hebt om bijvoorbeeld aan eten en drinken te komen en om getroost te worden als je verdriet hebt.

Behalve een taal die uit klanken bestaat is er ook eentje die met tekens werkt.
Naarmate je opgroeit blijken er duizenden talen te zijn die bestaan uit een oneindige reeks van tekens en betekenissen die je allemaal moet zien te decoderen voor je de inhoud ervan begrijpt.

Om het nog moeilijker te maken kan taal ook, per ongeluk of met opzet, onleesbaar gemaakt zijn.
De alom bekende tekens kunnen gewist zijn of afgedekt worden, dan wel in een gecodeerde volgorde geplaatst zijn.
Schrijvers kunnen er een onleesbaar handschrift op na houden dat in principe wel geschreven is met lettertekens die men in een bepaald taalgebied gebruikt.

Dan is er de categorie onleesbare taal die beeldende kunstenaars in hun werk gebruiken.
Het zijn in bepaalde gevallen vormen die aan bestaande lettertekens ontleend zijn, maar die geen inhoud overdragen die voor iedereen te bevatten
is.



Franz Mon / Abstraktion


De Italiaans futuristische dichters lieten een schrijfstijl zien die ze Parole in libertà, of wel vrijgelaten woorden, noemden.



Handschrift van het oude Naxivolk uit China dat de zondvloed beschrijft.


Keizer Karel de Grote nam niet de moeite om zelf zijn handtekening te plaatsen. Dat deden de schrijvers voor hem.


Beschrijving van de migratie van de Azteken van Aztlán naar de vallei van Mexico.



Evan Roth / Laser Tag

De locatie van een laserpointer op een gebouw wordt vastgelegd met een camera. Dat gaat naar een computer die er een graffiti van maakt, welke weer geprojecteerd wordt op datzelfde gebouw.


Taal die de lezer dwingend voorschrijft wat te doen of na te laten.


Woorden,
tekens van ideeën

Woorden moeten moeten eerst gedetermineerd, vastomlijnd, zijn voor ze voor iedereen hetzelfde betekenen en voor ze als zodanig in analoge of digitale geheugens opgeslagen kunnen worden.
Pas dan zijn woorden communiceerbaar.

Leesbaar of onleesbaar kan de kwestie zijn.

Zichtbaar of onzichtbaar is een andere zaak.




Paul Klee / Abstract geschrift

Kunstenaars gebruiken onleesbaar schrift


Max Ernst / Lettre pour Unica Zürn


Dotremont / Train Mongol

Bovenstaande tekst ziet er nogal Japans uit. Pas in een spiegel is die (rechts) in het Frans enigszins te lezen



Vincent van Gogh / Wilde vegetatie in de bergen.



Stéphane Mallarmé
/ Un Coup de Dés

Un coup de dés jamais n'abolira le hasard, een worp met dobbelstenen zal het toeval nooit uitsluiten.
De gedichtenbundel van Stéphane Mallarmé / Un Coup de Dés
werd in 1897 in een nieuwe vorm gepubliceerd. De regels zijn in verschillende corpsen willekeurig verspreid over de pagina gezet, zodat de lege ruimte rond de woorden plotseling een eigen betekenis kregen.


Marcel Broodthaers / Un Coup de Dés [1969]

Broodthaers ging een stapje verder en 'vertaalde' de tekst van Stéphane Mallarmé zonder daarbij letters te gebruiken.


Een boek waarin alle tekst weggekrast is.

De titel, naam van de schrijver en de uitgever zijn onleesbaar gemaakt. De inhoud van het (on)boekje is het boekje zelf.
Het boek is beeld geworden.


Vele disciplines gedragen zich als een 'taal'. Hier de verbeeldingskracht van kinderen die zich bezig houden met muziek en drama.



Ron Scherpenisse / Fragment uit een verhaal.

Het verhaal is geschreven in een niet bestaande taal met letterbeelden die door de kunstenaar verzonnen zijn en soms, per ongeluk, op bekende lettertekens lijken.
Behalve onleesbaar is de inhoud van het verhaal niet gedefinieerd. Iedere (on)lezer mag die zelf verzinnen.


Gerard Fransen / Fragment van Het stenen verhaal.

Op basis van het handschrift van Scherpenisse beitelde Gerard Fransen de tekens in steen waarmee er een dimensie aan de onleesbare inhoud toegevoegd wordt: namelijk onvergankelijkheid.
Daarmee is er voor toekomstige taalopgravers weer werk aan de winkel.


Samenvattend:


Kiamia / ontwerp voor T-shirt


omhoog




Aramees
een taal waar je niet ver mee komt.







Cijfers in plaats van woorden

Kurt Schwitters
was zijn tijd op de SMS-generatie
ver
vooruit.

 





Hondentaal
een taal van weinig woorden.

 




Architectaal
Letertekens als stenen opgestapeld