Verhalen

tussen taal en beeld

Huishoudelijke observatie
Onder al dit vuil
is de vloer eigenlijk heel schoon.

Lydia Davis

de taal
van dingen in huis


Mijn lens
De relatie tussen schrijver en lezer is een zaak van waarnemen.
De schrijfster stelt haar pen scherp in op gebeurtenis en plek, als ware het een cameralens. De afdruk van de opname bereikt mij als lezer en ik gebruik eveneens een juist ingestelde lens om beeld, boven tekst, te ontvangen.
Wie haar korte, en vooral zeer korte, verhalen leest beleeft een ervaring als een uit woorden samengesteld portret van de gewone wereld om je heen.
Alles daarin is op een bijzondere manier gewoon.
Henk van Faassen


Het kind
Ze buigt zich over haar kind. Ze kan het niet alleen laten. Het kind ligt opgebaard op een tafel. Ze wil nog één foto van het kind maken, waarschijnlijk de laatste. Toen ze nog leefde, wilde het kind nooit stilzitten voor een foto. Ze zegt bij zichzelf: 'Ik ga de camera pakken,' alsof ze tegen het kind zegt: 'Niet bewegen'. droom

Lydia Davis (1947)

De Amerikaanse auteur Lydia Davis werd uitgeroepen tot de winnaar van de vijfde
Man Booker International Prize (2013) met een prijsuitreiking in het Victoria and Albert Museum in Londen.

Lydia Davis is ook bekend als vertaler van Franse literatuur en filosofie, Marcel Proust en Gustave Flaubert.

'Vertalen is een soort enorme kruiswoordpuzzel. Maar dan met mooie zinnen'

Lydia Davis, De taal van dingen in huis en andere verhalen. vert. Peter Bergsma. Uitgave Atlas Contact 2014 ISBN 978 90 254 42309

Meer titels:
Varianten van ongemak,
ISBN 978 90 450 2104 1
Bezoek aan haar man
ISBN 978 90 450 1912 3


De koeien
Elke dag, als ze naar buiten komen aan de andere kant van de stal, is als het volgende bedrijf, of het begin van een geheel nieuw toneelstuk.

Ze komen kuierend tevoorschijn vanaf de andere kant van de stal met hun ritmische, gracieuze tred, en dat is een gebeurtenis, als het begin van een optocht.

Soms komen de tweede en derde in statige processie naar buiten nadat de eerste is gestopt en nu stil blijft staan staren.

Ze komen achter de stal vandaan alsof er iets gaat gebeuren, en daarna gebeurt er niets. (...)

De koeien (2e fragment)
De derde komt van achter de stal de wei in waar de andere twee hun plekje al hebben gekozen, heel ver uit elkaar. Ze kan ervoor kiezen zich bij de een of de ander te voegen. Ze gaat doelbewust naar degene in de verste hoek. Geeft ze de voorkeur aan het gezelschap van die koe, of geeft ze de voorkeur aan die hoek, of ligt het ingewikkelder - dat die hoek aantrekkelijker lijkt vanwege de aanwezigheid van die koe?

Ze zijn een en al aandacht terwijl ze naar de overkant van de weg kijken: ze staan stil met hun snoet naar ons toe.
Juist omdat ze zo stil staan, lijkt hun houding filosofisch.(...)


De piano
We staan op het punt een nieuwe piano te kopen. Onze oude heeft een barst over het hele klankbord, en andere problemen. We zouden willen dat de pianowinkel hem overnam en doorverkocht, maar ze zeggen dat hij te erg beschadigd is en niet aan iemand anders doorverkocht kan worden. Ze zeggen dat hij over een rotswand zal moeten worden gekieperd. Zo zullen ze dat doen: twee vrachtwagenchauffeurs brengen hem naar een afgelegen plek. De ene chauffeur loopt met zijn rug er naar toe het weggetje af terwijl de andere hem over de rotsrand kiepert. droom.

Boodschappen doen met familie
Het mollige, mooie jongere zusje rent de winkel uit. Het magere, oudere zusje rent haar achterna. Het mooie jongere zusje heeft een zak gedraaide kaasstengels in haar hand. Ze heeft het magere oudere zusje in de winkel achtergelaten om ze te betalen. 'Geef hiér!' zegt het oudere zusje. 'Of ik trek je kóp eraf!'

De taal van de telefoonmaatschappij
'Het probleem dat u onlangs meldde werkt nu weer goed'.


Opdracht voor groep twee
Kleur deze vissen in.
Knip ze uit.
Prik een gat boven elke vis.
Rijg een lint door alle gaten.
Bind deze vissen aan elkaar.

Lees nu wat er op deze vissen geschreven staat:
Jezus is een vriend.
Jezus verzamelt vrienden.
Ik ben een vriend van Jezus.





Zou het kunnen dat we subliminaal de hele tijd woorden en zinnen horen?

Deze woorden en zinnen moeten zich ophouden in het bovenste deel van ons onderbewustzijn, gereed voor gebruik.
Bijna altijd moet er iets hols bij betrokken zijn: een resonerende holte.

Misschien zijn de woorden die we dingen in ons huis horen zeggen, woorden die al in onze hersenen zitten door wat we gelezen hebben; of door wat we op de radio hebben gehoord of met elkaar besproken hebben; of door wat we vaak door het autoraampje lezen, zoals het reclamebord van Cumberland Farms; of het zijn gewoon woorden die we altijd leuk hebben gevonden, zoals Roanoke (een kolonie van Virginia).
Als deze woorden (Iraki - raki) voortdurend in ons hersenweefsel zitten, dan horen we ze omdat we precies het juiste ritme voor het woord horen, samen met min of meer de juiste medeklinkers en, dikwijls, iets wat in de buurt komt van de juiste klinkers.
Als het ritme en de medeklinkers er eenmaal zijn, verschaffen onze hersenen, die dit woord al ergens in zich bergen, misschien de bijpassende klinkers

De verschillende taalgeluiden ontstaan op de volgende manier:
harde medeklinkers worden gemaakt door harde voorwerpen die harde oppervlakken raken.
Klinkers worden gemaakt met holle ruimten, zoals de binnenkant van het boterkuipje waarvan het deksel en het binnenvolume de geluiden van het woord 'horóscopie' maakten - 'horó' toen het deksel eraf kwam, en 'scopie' toen het deksel op het aanrecht werd gelegd.
Sommige klinkers zoals de e en de o en a in 'veronachtzaamd', uitgesproken door de borden in de vaatwasser, werden verschaft door onze hersenen om op te vullen wat we alleen maar als medeklinkers horen: 'vrnchtzmd'.
Of medeklinkers dienen om klinkergeluiden te benadrukken of te beëindigen; of klinkers dienen om medeklinkers op te vullen of te kleuren.

Ik denk niet dat ik deze woorden onlangs heb gehoord of gelezen - wil dat zeggen dat ik bijvoorbeeld het woord Rudolph altijd in mijn hoofd heb, misschien door Rudolph Giuliani maar waarschijnlijker nog door Rudolph het Roodneuzige Rendier?

De taal van dingen in huis (fragmenten)

De wasmachine tijdens het centrifugeren: Pakistani, Pakistani.
De wasmachine tijdens het schudden (langzaam): Brandweerman, brandweerman, brandweerman, brandweerman.
Rammelende borden in de vaatwasser: Veronachtzaamd.

Pannen en schalen die kletteren in de gootsteen:Tabak,tabak.
De houten lepel in de plastic kom die het pannenkoekenbeslag roert: Mij 'n zorg, mij 'n zorg.
Het deksel van een kuipje gemakkelijk smeerbare boter dat eraf wordt gepeuterd en op het aanrecht gelegd: Horóscopie
Rollende en botsende viltstiften in een la die wordt opengedaan en
dan weer dicht: Rood fruit.
Eerste lading water die vrijkomt uit stortbak als hendel omlaag
wordt gedrukt: Rudolph.
Water dat door de afvoer van de gootsteen loopt:Late wedstrijd.
Water dat in een glazen stopfles loopt: Mohammed.
Water dat door gootsteenafvoer wordt gezogen: Dvorák
Een lepel die in een mok thee roert: Iraki, raki, raki, raki.
Een vork die op het aanrechtblad klettert: Ik ben zo terug.
De wasmachine tijdens het schudden: Pocketboek, pocketboek.
Eénmaal geschud pak sinaasappelsap: Genua.
Kat die omlaag springt op badkamertegels: Va bene.
Gerammel van afwasspullen: Collaboratie.
Rubber teenslipper die op houten vloer piept: Echt.
Natte mannenvoet die op het gaspedaal piept: Lisa!

Als je een van deze woorden hoort, en er op let, is het waarschijnlijker dat je er nog een hoort.
Als je er niet meer op let, hoor je ze niet mee
r.


Je kunt het gekwaak van eenden horen in het schrapen van een mes over een platte snijplank. Je kunt ook eenden horen in het gepiep van een natte spons doe over een ijskastplank wrijft (droge spons) een zacht veeggeluid zal veroorzaken. Je kunt een soort eentonige klaaglijke muziek horen in een ventilator of in twee ventilators die tegelijk aanstaan als hun geluid enigszins varieert.

Er bestaat geen relevant verband tussen de handeling of het voorwerp dat het geluid maakt (mannenvoet op gaspedaal) en de betekenis van het woord (Lisa)


Rits:Rip.
Winterjack dat wordt opengeritst: Allumettes.
Vogel: Dix-huit.
Vogel: Marguerite.
Vogel: Hé, Frederika!
Soepkom op aanrecht: Fabriozo!


naar boven



foto's waar geen woorden voor zijn

3 8 2018