tussen taal en beeld

Dit
is een studie in de vorm van
een digitaal en publiek plakboek

Taal waarbij beeldvormen de lettervormen vervangen
en taal die ontstaat uit beeldvormen,
hebben mijn speciale belangstelling.

Het is zinvol reacties te krijgen
op de inhoud van deze pagina's
en mogelijk tekst- of beeld bijdragen
te ontvangen.

Sybren Polet:
Tussen beeldtaal en taalbeeld ligt een grotendeels onontgonnen terrein,
dat waard is
geëxploreerd te worden


 

Taal als taal of taal als visuele kunst

Ferdinand Kriwet: Rundschreibe 5

Taal als gereedschap
Ik moet het belang van de vernieuwende ordeningsprincipes van de beeldende kunst even laten rusten en me geheel richten op de noodzaak de taal als gereedschap te erkennen.

Oppervlakkig gezien
zou je kunnen zeggen dat die erkenning er wel is.
Bij nadere beschouwing blijkt dat taal voor veel mensen een verschijnsel is waarvan ze zich weliswaar dagelijks bedienen maar dat tegelijkertijd een enorme belemmering kan betekenen.

Veel mensen houden in een vergadering liever hun mond of laten ze zich platpraten door beter van de tongriem gesneden soortgenoten. Anderen voelen zich niet bij machte iets aan het papier toe te vertrouwen ondanks het feit dat ze wel kunnen schrijven.


Marc Maet: Schilderende zot 1995

Toch leven we in een maatschappij waar alle mogelijke communicatiemiddelen, technisch gezien, tot grote hoogte ontwikkeld zijn.

Is het zo dat die technische ontwikkeling van de media geen gelijke tred heeft gehouden met de inhoud?
Een technische ontwikkeling voltrekt zich geheel op zichzelf gericht.
De uitvinding van een nieuw materiaal lokt een nieuw apparaat uit nog voor het nut en noodzakelijkheid ervan vastgesteld is..


Jacques van Alphen:
Art is the Embodiment of a Language
by Way of Imagination.
2000
[ lijn van 1 naar 2: conceptie van het ideaal, lijn van 3 naar 2: positie van de kunst, lijn van 2 naar 1 en 3: wisselwerking tussen taal-kunst-verbeelding ]

 

 

De werkelijkheid wordt georganiseerd


Hendrik Nicolaas Werkman:
compositie met X,
1927

Tekens
doen geen verslag van de werkelijkheid.
Ze organiseren een werkelijkheid


De symbolen,
losgerukt uit hun dienende functie, worden soms gebruikt of misbruikt
voor een ander doel.


De handeling van het ontkoppelen van teken en betekenis is de inbreng van de kunstenaar.
De ene kunstenaar gebruikt lettertekens voor een doel waarvoor ze niet bedacht zijn, een andere kunstenaar doet dat bijvoorbeeld met gebruiksvoorwerpen.

Kunst moet het hebben van emoties en laat die op het verstand voorgaan. Of ze laat het verstand ongebruikt. De ratio en emotie staan met elkaar op gespannen voet.

Iets van die tweeslachtigheid ligt aan het fundament van mijn bezwaren tegen het gebruiken van visuele poëzie op plaatsen waar taal al problematisch genoeg is in zichzelf.

Taal als communicatiemiddel moet zo helder en duidelijk mogelijk zijn
en de versluierende werking van kunst moet daarbij achterwege blijven.

Het recht van de kunstenaar, om alle onderdelen van communicatie in de samenleving te gebruiken en te vervormen of hervormen, wil ik niet betwisten. Wel moet er een duidelijk onderscheid bestaan tussen taal in een primaire functie en taal in een secundaire functie als medium der visuele kunsten.

Er zijn dichters die niet tevreden zijn met hun eigen alfabet.
Ze gaan visuele poëzie vervaardigen.


Er zijn beeldende kunstenaars die de letters van het alfabet als vervanging van bijvoorbeeld de penseelstreek, los van hun talige betekenis, toepassen.


Reinier Lucassen:
SEL (loch in eeuwigheid)
1993

 

Zichtbare- en leesbare taal


Babette: leest Arne voor

Ik ben in staat tekens te vervaardigen die de begrippen voorstellen die ik nodig heb om met anderen te communiceren.
Ik moet een verschil maken tussen de taaltekens en beeldtekens.

Bij taaltekens zijn er voorwaarden die de communicatie bevorderen of verstoren

Taaltekens, meestal de letters van het alfabet, moeten in een vorm hebben die bij mijn taal hoort en waarover afspraken gemaakt zijn die voor alle gebruikers gelden.

Bij blinden is geschreven taal niet praktisch bruikbaar.

Jonge kinderen en analfabeten moeten eerst het alfabet,
en de woorden die ermee gemaakt worden, leren.

Bij beeldtekens is een en ander ingewikkelder.
Er valt er over beelden geen afspraken te maken. De herkenning van een beeld verschilt per individu en dat moet ook zo blijven.


Kunstenaars
hebben een afwijkend taal- en beeldgebruik

De kunstenaar streeft er naar dat zijn taal- en beeldgebruik uniek is en als zodanig
door zijn publiek herkend wordt.

Om een kunstenaar te begrijpen moet ik soms moeite doen. Ik moet mij er mee verzoenen dat ik sommige kunstenaars
nooit zal begrijpen, laat staan waarderen.

Poëtische taal

Dichters met een eigen opvatting van woordtoepassingen zijn alleen te begrijpen en te waarderen door mensen die toegang hebben tot 'des dichters denkbeelden'.

Een beeldend kunstenaar is wat dat betreft in een onvoordeliger positie dan een schrijvend kunstenaar.

Dat een schilderij uit kleuren opgebouwd is en dat er een bepaalde penseelstreek gebruikt is, is nog wel te volgen. Wat er in het schilderij gebeurt waardoor ik geroerd word is minder gemakkelijk te verklaren.

naar boven