dichtregels
voorgelezen
op de
derde dinsdag van de maand


home

contact





 

tussen taal en beeld

Op de derde dinsdag van de maand
kiezen een aantal lezers uit hun boekenkast
verweesde dichtbundels.
Onder de platanen van het voormalig weeshuis
aan de Lauriergracht te Amsterdam,
lezen ze op willekeurige bladzijden,
een gedicht aan elkaar voor.

MIJNHEER DONSELAER
ZOEKT EEN VROUW


Dit wordt dus Donsjes Gemalin, bekijk haar goed en prent haar in
De vlot gekapte Bagatel is genaamd Gillette Donzelle

Op de plek waar wenkbrauwen horen heeft ze alles weggeschoren
en vervolgens heel koket twee boogjes in de plaats gezet

Wees niet verbaasd dat onze Dons verliefd werd op zo'n
Doos Bonbons
Door zijn grote haast verblind weet hij niet wat hij bemint!

Als een echte dolleman onthult hij haar zijn huwelijksplan
Zij ruikt veel geld en stemt dus toe, want zijzelf bezit geen sou.



Charlotte Mutsaers (1942)
Uit: Beeldverhaal.
Naast gewone editie een bibliofiele genummerde editie
ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan
van Island International Bookstore.
maart 1986


Dit is de 8e editie, lees ook:
01. Poézie is een steen
02. Het onderwerp ik
03. Wat nou gevoelige ziel
04. Stilte en geluid bewegend tussen woord en woord
05. Ga nu maar liggen liefste
06. Konijn met rode oren las gedichten achterstevoren
07. Een stoel zoals een stoel wacht /
08..Mijnheer Donselaer zoekt een vrouw
09. Als een boodschap in een fles
10. De cultuurgeschiedenis door en voor televisie
11. Op I. boem sat tere stout I. rouc
12. Afscheid van een eeuw
13. Op deze wijze ontstaat het gedicht

14. 'k Heb de dieren eten gegeven
15. Derde Dinsdag, even weg...

16. Het kan hier als overal
17. Alles op tafel
18. Hoe als je je




PIETA



De blinden, de Amerikanen, de fox-terriërs, de schoenmakers, Napoleon,
James Ensor, de dierenkwellers,
de drogisten zonder haar,
de wetenschappelijke medewerkers,
de paus,
wie zou er eigenlijk niet willen sterven
in de omarming van zijn boedeigen
moeder!

Als een rotsblok, als een grot waarin een
grote zoon kan schuilen, zó rijst de Pieta
voor ons op.
Waar vinden wij, dochters, zo'n toevluchtsoord?

Charlotte Mutsaers (1952)
Uit: Hazepeper
1985


 

HERFST OP ZEE
- HOE MERK JE DIE?


Takkenbossen?
- Zijn er niet op zee.
en bladeren of bessen
of kastanjes?
- Evenmin.

Paddenstoelen?
- Zelfs geen giftige.
ook zout de zee
geen beukennootjes
voor je op.

- Je woelig
zeemansgraf
wordt niet
gekroond met
witte chrysanthemen

-En Stalla Maris'
stralenspin
weeft geen zijden
herfstdraad
aan je mast.

worden de wieren
door de herfst
soms geel of bruin?
-Dat zijn ze al
van zichzelf.

- Op het onderzeese
pekelbed
heerst geen herfst:
anemonen bloeien daar
tegen de klippen op.

Als de zee het
zonder herfsttooi
doet, hoe weet ik
dan op reis waar
ik aan toe ben?



 

- De herfst op zee
die merk je aan
de storm.
Geen takken knappen af,
maar mast na mast.

- Morendo de brulboei,
morendo je bootje,
watersprong en
zeegeschal
dag en nacht!

- Het zijn de
huizenhoge golven
van de herfst
die zorgen voor
een vreselijke wind.

Dus als je bijna
kapseist in je
walnoot
weet je: het loopt
tegen Allerzielen.

- Houd je dan
gedeisd in je kajuit
of je vlam
waait van
je kaarsje af.

-Zo bergen zich op het land
de honden in hun hokken
als de bladerval
een storm ontketent
van jewelste
Zij vragen nooit
hoe merk je
dit of dat?
maar versteken zich
zodra de wind
gaat keren.

Charlotte Mutsaers (1952)
Uit: BONT 2002
Eerder gepubliceerd in
Hollands Maandblad jrg.28 1986

 

DE BUIGZAAMHEID VAN
HET VERDRIET


hoe lieflijk is de russische dame
en luister naar wat zij zegt:

ik ben maar een gewone dame
geen dame van het russische hof

ik heb lang aan slapeloosheid geleden
maar gelukkig dat is nu voorbij

mijn geliefkoosde voedsel is slakken
mijn geliefkoosde man een matroos

's nachts kijk ik graag naar de sterren
en gelukkig gaan we nog dood

als de wereld één enkel bed was
dan bleef ik er altijd in

hoe lieflijk is de russische dame
en luister naar wat zij zegt.

Hans Lodeizen (1924-1950)
Uit: Het innerlijk behang
en andere gedichten. 1952


*


al die dingen gebeurenen zijn
netjes geordend: de kinderen
spelend aan de vijverrand
het paard ploegend de aarde
en de trein in het landschap.

zelfs het water dat in welbespraakte
onrust deint tussen zijn twee oevers
waar de huizen glimlachen terwijl
een bootje als een wijsheid wegdrijft
is verloren in de werkelijkheid.

zo staan wij vissers naar
ontraadselingen tot de
nacht het water
oprijst en met al haar raadselen
de hemel inneemt.

de schommel der schemeringen
deinst door de nascht als
een partijtje tafeltennis
waar de piano speelt.

zij waren zo blij
in hun witte pantalons
als luchtschepen die
voortreffelijke zuiverheid
door de wolken dragen.

het is de geweldige zwemslag
die van de armen arabische
tovenaars maakt en het bruine
van de hemellichamen als iets speciaals
naar voren zet
van het eigenlijke lichaam.

Hans Lodeizen (1924-1950)
Uit: Het innerlijk behang en andere gedichten. 1952


.


OPA EN DE
KLEINE CONSUMENT


Waar moet je met je kleinzoontje naar
toe
als die het weekend bij je wordt
gedeponeerd?
Weet ik veel, wat ik met die jongen doe?
want moderne recreatie voor zo'n kind
heb ik nooit geleerd.

Naar de film voor alle leeftijd is hij
allemaal al geweest
want schoolpartijtjes zijn niet meer van
'sloffie onder'.
Dat gaat allemaal naar de bios
en dat is het hele feest
de Cineac is voor hem niet een
wereldwonder.
Maar in pluche bij Tuschinski met een
acrobaat vooraf
daarna sorbet bij Rutecks, waar 't orkest
een nummer gaf
ja, waar vind je zoiets nog?
Is er nog amusement
voor de jonge consumenten, voor m'n
eigen kleine vent?

Hij wil ook niet meer naar Artis, want hij
moet al met de klas.
Door teevee zijn poppenkasten al
verdwenen.
Altijd televisie, telkens als ik op hem pas
da's dat is voor hem en ook voor mij zo
stom vervelend.
Dus toen zijn we gaan bedenken wat hij
zelf het leukste vond.
Nou hij wilde naar 't station, daarna vijf
keer op de pont
en restauratie eerste klas is eerste klas
amusement.
Ach wat heeft dat jong genoten en ook ik als
oude vent.

Daar moet je met je kleinzoontje naar toe
neem de tram en kijk eens rond op het
station.
En weet je wat ik dan zelf altijd doe?
Ik pak gewoon een extra pilsje
in 't restaurant op het perron
het eerste perron.

Karel Eykman (1936)
Uit: 'Ruim je kamer op'
en andere liedjes
1982


PLASTIC ZEE

Over het land ligt plastic.
De aardappels eronder
groeien sneller dan de andere.

Mijn moeder zegt dat boeren slim zijn.
Zij zorgen niet alleen dat alles groeit
maar ook nog voor een zee.

Als je door je wimpers kijkt
zie je de golven in de wind.
Dan kun je bijna varen.

Johanna Kruit (1940)
Uit: Anders gezegd
1998



ONGELETTERD

Laten we wijs zijn laten
we nu en dan het verstand verliezen
want het bloed gaat langs ongenummerde
wegen
en het hart is niet eetbaar dan voor op de
tong
voor ongeletterde tanden

sluit daarom je ogen beveel ons beelden
een handpalm drukt op de huis
zeldzame primitieve prenten af:
een mond die gulzig van de zon eet
ogen die een ketting van kometen rijgen

laten we wijs zijn laten
we nu en dan het verstand verliezen
voor lippen bloeiende verrassing
van een japanse wonderschelp

en voor het zingen zonder stem
als dansen
op elastische voeten van vuur.

Ellen Warmond (1930-2011)
Uit: Warmte, een woonplaats
1961




DE LETTERLAATSTER

nieuwe aanwinst
met ongevaarlijk dekkleed
ze leeft van
hanepoten

als u lang drukt
op geheime plekken
laat zij geordende
boodschappen los

beter is het
haar met rust te laten
als een opgerolde O

dan kan er
geen grafies ei
aan verloren gaan

Leo van der Zalm (1942-2002)
alias Lord Hoedan van het
Amsterdams Ballon Gezelschap
Ruigoord
Uit: Het beestenspul van A'dams Blijdorp
1978



Een letterlaatster
is een grafies ontwerpster



DE EGEL

Zeer honkvast, (als ik), eenvoudig levend
schemeringdier, alleen
bij het zoeken naar voedsel
(voornamelijk dierlijk) gedraagt
hij zich vrij luidruchtig; hij zwemt
indien nodig uitstekend, is ongevoelig
voor addergif, houdt van november
tot maart

een winterslaap, werpt tussen mei en
augustus
3-7 jongen; in bergland
komt voor tot op 2000 meter.
'De vos heeft vele streken, de egel slechts
één,
maar dat is dan ook de beste van alle.'
schreef Erasmus, natuurlijk lang voor de
komst

van de auto; voor hem geen borden:
let op,
overstekend wild. Wij hadden
er een in het sanatorium, overdag
sliep hij onder de hangkasten. 's avonds
zagen wij hem soms schuifelen, op weg
naar de schoteltjes
melk die wij voor hem neerzetten:
een grijze

bewegende vlek op het grijs van de stenen
terrasvloer, en hoorden het gulzig
geslurp van zijn tong, tot de zusters een
paar keer braaksel
ontdekten, en hij noodgedwongen
wel weg moest, nog eer wij een goede
naam
voor hem konden verzinnen.
Een egel mis je
niet lang, maar toch was het even vreemd
om het kwieke geritsel voortaan
kwijt te zijn.
Een dag of wat tuurden wij nog in de
donkere tuin, of hij daar in het gras
rondscharrelde, maar niets. Hij moest
trouwens al lang
dood zijn: ze worden hooguit tien jaar.

C.Buddingh (1918-1985)
Uit: Dieren,
De mooiste gedichten verzameld door
Willem Wilmink 1996


MIJN KIP GERED

De dierendokter had het
over verlamde poten
maar gelukkig zag de buurman
een wakker oog en weigerde
mijn kip te slachten
en zo bleef Sneeuwstorm leven.

Ze lag eerst nog in het stro
alsof ze niet meer lopen wou.
Later dacht ik: om te broeden?

Na twee dagen liep ze
kwiek in het buitenhok
sprong over het konijn
recht in mijn armen.

Remco Ekkers (1941)
Uit: Het dierbaarst
Een bloemlezing uit poëzie over dieren
1990



VERJAARDAG

Ik kijk in de tuin
om te zien of ik al gauw
jarig ben
Als de kersenboom
gaat bloeien.
En de roze-groene knoppen
van de clematis
openspringen.

Ik luister in de keuken
om te horen of ik al gauw
jarig ben.
Daar fluisteren
mama en papa iets
over mijn nieuwe fiets.

Ik weet nu
dat ik jarig ben.
Papa komt binnenlopen
met zijn armen vol cadeaus.
Mama trekt met een zwaai
mijn gordijnen open
en zingt
Lang zal ze leven
lieve meid van zeven.

Laura Ranger

Uit: Laura's gedichten
1997




GEDULD

Wie kan dit
zonder verwijt
nog liefde noemen
ik
als een kakkerlak
in je brood
jij
als kauwgum
onder mijn schoenen
wij
schijnbare tolerantie
voor het nieuwsgierig oog
van de buitenwereld

Toch hebben wij
elkander
onafscheidelijk lief
om een geheim
ooit gezaaid
in de schuilhoek
van de nacht
en zullen wij
elkaar begraven
in het geduld
van het absurde.

Ridy Bedacht (1932-2019)
Uit: 'Kwetsbaar in de tijd'

Ingezonden door Merik


*

Zij waren gebleven
zij streelden elkander
van vroeg in de avond
tot laat in de morgen
en veel dagen eender
tot de wind
hen uiteenblies
naar'n eenzame ochtend
van opnieuw leren leven
in 'n hart zonder haardvuur
in 'n land zonder ruimte
voor onnutte zaken
als doelloze dromen
of te warme wensen
drijven ze nu
tussen de allemaal
versierde mensen.

Ans Wortel (1929-1996)
Uit Gedichten
1959-1963

Ingezonden door Merik


Zij die niet bij het voorlezen waren

Nisrine M
Ze was op het zelfde moment
in Perdu waar een gedichtenbundel van
Asmee Azeizeh gepresenteerd werd
waarvan Nisrine de vertaling uit het
Arabisch gemaakt heeft

Paul N:
We hebben ons zaterdag laten overgieten
met gedichten op het festival van Nisrine
‘Read my world’.
Het gedicht ‘moeder’ was heel geestig.
Helaas vanavond niet present
om dat van Nisrine
ad random op te lepelen.

Merik vd T.
Het Aanvullend Openbaar Vervoer
is problematisch wegens afgesloten
bruggen en opgebroken kruispunten.

Annemarie W. is ziek.
Wij wensen haar van harte beterschap.

Anneke V.
Ze zal veel te laat van haar vakantie
op het Centraal station aankomen.

Sophie vd B.
Ze heeft een drukke film draaidag
achter de rug met 'voice over' inspreken
en zo meer.

Vera vd B
Helaas ben ik in Groningen voor
visitaties/accreditaties van de
kunstacademie daar.
Ik kan wel iets opsturen,
wat voorgelezen kan worden,
is dat een idee?

 


Ingezonden werk


Ik ga proberen uit te leggen wat ik jullie gestuurd heb.
Het zijn foto's van objecten met een gedicht erop geplakt.
De gedichten zijn gemaakt door een algoritme.
het proces is als volgt:
Dit algoritme herkent het object in het plaatje en voert daarvan de naam in op Google.
De eerste 4 à 5 suggesties, die hij krijgt van Google, gebruikt hij om het gedicht te maken.
Resultaat Poëzie!
Ik hoop dat het een beetje begrijpelijk is, misschien is onbegrip ook juist wel interessant.
Veel plezier met het voorlezen ervan.
Vera van der Burg